Titulli: Depozitat me afat shënojnë rritjen më të lartë në 20 vjet
Depozitat bankare me afat po shënojnë rritjen më të lartë në 20 vitet e fundit. Statistikat e Bankës së Shqipërisë tregojnë se, në mesin e vitit 2026, depozitat me afat në monedhën vendase arritën vlerën e 244.3 miliardë lekëve, duke u rritur me 14.8% krahasuar me një vit më parë.
Rritja e depozitave me afat është shpejtuar ndjeshëm krahasuar me nivelin prej 9.3% të fundit të vitit 2025. Depozitat me afat po rriten për të tretin vit radhazi, ndërkohë që ritmi i rritjes së tyre ka arritur nivelet më të larta që prej vitit 2007.
Rritja e shpejtë e depozitave me afat mund të shpjegohet me disa faktorë, duke filluar nga rritja e ofertës së parasë në përgjithësi. Statistikat e Bankës së Shqipërisë treguan se në fund të muajit qershor, rritja vjetore e agregatit monetar M2 ishte 15.9%, me ritme më të larta edhe krahasuar me rritjen prej 13.4% të fundit të vitit të kaluar. Kjo është njëkohësisht rritja më e lartë historike vjetore e treguesit në fjalë.
Rritja e lartë e ofertës së parasë po mbështetet nga kreditimi me ritme të larta i ekonomisë dhe ndërhyrjet e Bankës së Shqipërisë në tregun valutor, për të frenuar forcimin e monedhës vendase.
Gjithashtu, përmirësimi i normave të interesit të depozitave pas vitit 2024 duket se ka rritur disi stimujt e publikut për të vendosur kursimet në depozita me afat. Në terma mesatarë, interesat e depozitave me afat në Lekë nuk kanë shënuar rritje domethënëse as në gjysmën e parë të këtij viti. Megjithatë, konkurrenca në rritje mes bankave po sjell norma maksimale interesi më të larta për depozita, pavarësisht stanjacionit të normave mesatare të interesit. Veçanërisht një grup bankash të përmasave të mesme, që po shfaqin ambicie për t’u rritur, po tregohen agresive në çmimin që ofrojnë për depozita dhe duket se kanë pasur sukses në zgjerimin e tyre në treg.
Një faktor tjetër që ka shtuar depozitat me afat në banka mund të jetë edhe tendenca në rënie e yield-eve të instrumenteve të borxhit qeveritar, që sidomos gjatë periudhës 2022-2023 i kishin bërë konkurrencë depozitave bankare në Lekë. Të dhënat e Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare tregojnë se investimet e individëve në tituj borxhi të qeverisë shqiptare janë në rënie për të katërtin vit radhazi. Për 6-mujorin 2026, vlera e investuar në ankandet e bonove dhe obligacioneve nga individët pësoi rënie me 13.2%.
Duke filluar nga viti 2014, depozitat me afat në Lekë patën nisur një cikël rënieje, që u ndikua sidomos nga ulja graduale e normave të interesit. Kursimet në banka filluan të dominoheshin kryesisht nga llogaritë rrjedhëse dhe depozitat pa afat. Vetëm pas vitit 2024, depozitat me afat në Lekë iu kthyen zgjerimit, të mbështetura nga rritja e normave të interesit dhe nga rritja e ofertës së parasë.