“`html
Shqipëria përballet me mungesën e masave fiskale për karburantet, pasi Akti Normativ për akcizën nuk është më në fuqi.
Prej fundjavës, çmimet e karburanteve në tregun e pakicës janë rritur me 10 deri në 14 lekë për litër krahasuar me çmimet e mëparshme.
- Nafta tregtohet me 229 lekë për litër, 10 lekë më e shtrenjtë se më parë.
- Benzina shitet me 219 lekë për litër, 14 lekë më e shtrenjtë.
Ndërsa çmimi i naftës ka arritur nivele rekord, Shqipëria nuk po ndërmerr masa të reja për të zbutur efektet e rritjes së çmimeve, ndryshe nga vendet e tjera të rajonit. Madje, edhe Akti Normativ që parashikonte uljen e kufizuar të akcizës nuk është më në fuqi.
Më 3 Prill, qeveria miratoi Aktin Normativ për uljen e akcizës me 20% nëse çmimi i naftës me pakicë kalonte 220 lekë për litër dhe benzina 200 lekë për litër. Megjithatë, Ministria e Financave sqaroi se vendimmarrja për aplikimin e uljes së akcizës lidhej me funksionimin dhe vendimin e Bordit të Transparencës, i cili nuk funksionon pas stabilizimit të çmimeve për disa javë.
Edhe kur ishte në fuqi, masa fiskale pati një përdorim të kufizuar. Ministri i Financave, Petrit Malaj, deklaroi më herët se masa është përdorur vetëm dy herë, duke sjellë një efekt financiar rreth 37 milionë lekë (afro 350 mijë euro).
Shqipëria vijon të ketë çmimet më të larta të karburanteve në rajon, për shkak të barrës së lartë fiskale (rreth 50% të çmimit) dhe mungesës së masave mbrojtëse. Një analizë e “Monitor” tregon se nafta në Shqipëri është 30% më e shtrenjtë se mesatarja e rajonit.
Në vendet e rajonit, mbi çmimin bazë të naftës llogaritet vetëm akciza dhe TVSH. Në disa vende, akciza është më e ulët, ndërsa TVSH ka pësuar ulje gjatë periudhave të rritjes së çmimeve. Për shembull, në Maqedoninë e Veriut, TVSH është ulur nga 18% në 10% për naftën dhe benzinën. Mali i Zi ka TVSH 21%, por naftën e ngarkon vetëm me dy taksa (TVSH dhe akcizë), ku akciza është përgjysmuar si masë.
Në Shqipëri, krahas akcizës së lartë (39.4 lekë për litër), TVSH-së 20% dhe mungesës së masave, aplikohen edhe dy taksa shtesë që nuk gjenden në rajon: taksa e qarkullimit (27 lekë për litër) dhe taksa e karbonit (3 lekë për litër).
Duke pasur parasysh rritjen e çmimeve të naftës në nivele rekord (229 lekë/litër) dhe benzinës (219 lekë/litër), shqetësimi për kostot e transportit, prodhimit dhe shërbimeve rritet, duke sjellë efekte zinxhir në çmimet e përgjithshme të mallrave dhe shërbimeve.
Mbetet e paqartë nëse mekanizmi i uljes së akcizës do të aktivizohet sërish apo nëse qeveria do të ndërmarrë masa të tjera për të lehtësuar koston e karburanteve për konsumatorët shqiptarë.
“`