Imazhe tronditëse: Krerët e Komisionit dhe Këshillit Evropian kritikojnë ashpër Serbinë për funeralin e kriminelit të luftës, Ratko Mladiç
Krerët e dy institucioneve kryesore të Bashkimit Evropian kanë dënuar praninë e zyrtarëve të lartë serbë në funeralin e kriminelit të dënuar të luftës, Ratko Mladiç. Kjo u bë e ditur në një deklaratë të përbashkët të publikuar njëkohësisht në platformën X të martën në mëngjes.
“Imazhet nga funerali i Ratko Mladiç dje në Beograd ishin tronditëse. Ratko Mladiç ishte një kriminel lufte i dënuar. Ai ishte përgjegjës për gjenocid, krime lufte dhe krime kundër njerëzimit”, shkruan Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, dhe Presidenti i Këshillit Evropian, António Costa, në X.
Ratko Mladiç, i njohur si “Kasapi i Bosnjës”, vdiq në fund të gushtit në moshën 84-vjeçare në një qendër paraburgimi të OKB-së në Hagë. Ai kishte shërbyer si gjeneral-kolonel në Ushtrinë e Republikës Srpska gjatë Luftërave Jugosllave.
Pas vdekjes së tij, trupi i Mladiçit u transportua me aeroplan shtetëror në Beograd. Atij iu dha një roje nderi nga ushtria serbe dhe forca të ndryshme të sigurisë, ndërsa ceremonia u transmetua nga transmetuesi publik dhe u përkujtua nga Kisha Ortodokse Serbe. Arkivoli i tij u mbështoll me një flamur serb.
Kjo glorifikim i kriminelit të luftës të premten ngjalli zemërimin e zyrtarëve të lartë të BE-së, ministrave kombëtarë dhe diplomatëve. Komisionerja e Zgjerimit, Marta Kos, paralajmëroi se funerali do të ishte një “provë e rëndësishme” për përpjekjen e Serbisë për anëtarësim.
“Ai vdiq ndërsa vuante dënimin me burgim të përjetshëm për gjenocidin e Srebrenicës dhe krime të tjera. Elementet e mbështetjes zyrtare dhe prania e disa zyrtarëve të lartë serbë në funeral janë thellësisht për të ardhur keq”, vazhdon postimi.
Të hënën, zëdhënësja kryesore e Komisionit, Paula Pinho, shkaktoi reagime të forta publike pasi tha në konferencën e përditshme për shtyp se “kishim dëgjuar se ishte parashikuar një funeral me nderime shtetërore, dhe kjo nuk ka ndodhur”.
Ministria e Jashtme e Bosnjës dhe Hercegovinës, në llogarinë e saj zyrtare në X, reagoi duke shkruar: “Pesë ministra nga Qeveria Serbe ishin ulur në rreshtin e parë në funeral, një kriminel lufte i dënuar iu dhanë nderime ushtarake dhe trupi i tij u transportua me një avion të Qeverisë Serbe”. Kjo deklaratë u cilësua si “një turp për të gjithë Bashkimin Evropian”.
Deklarata e përbashkët e Von der Leyen dhe Costa duket se çimenton dënimin institucional të BE-së për glorifikimin e Mladiçit. Ata theksuan se dështimi i Serbisë për t’u përballur me një kapitull të errët të historisë evropiane bie ndesh me vlerat që mbështesin anëtarësimin në BE. Kjo gjithashtu shënon një përshkallëzim të mprehtë nga paralajmërimi në dënimin institucional.
Në korrik, Komisioni Evropian u përpoq të ringjallte ofertën e pranimit të Serbisë duke e rikthyer në tryezë hapjen e Grupit 3. Megjithatë, tetë shtete anëtare e bllokuan këtë veprim, duke përmendur shqetësime për sundimin e ligjit dhe dështimin e Beogradit për t’u pajtuar me sanksionet e BE-së kundër Rusisë.
“Të gjithë mund ta shohin se, pas këtij glorifikimi të neveritshëm të Mlladiçit, hapja e Grupit 3 është krejtësisht jashtë diskutimit për momentin”, tha një diplomat i BE-së për Euronews, duke folur në kushte anonimiteti.
Komisionerja e Zgjerimit, Marta Kos, anuloi vizitën e saj të planifikuar në Serbi, ndërsa një zëdhënës i Komisionit mohoi se Von der Leyen kishte planifikuar ndonjëherë një vizitë në Serbi.
Presidenti serb Aleksandar Vuçiç bëri thirrje për zgjedhje të parakohshme parlamentare, të cilat do të zhvillohen në fund të tetorit.