“`html
Mbijetesa pas krizave: Mosha mesatare e bizneseve arrin 15.7 vite, nga 12.3 në 2019
Bizneset shqiptare po forcojnë pozitat e tyre në treg. Sipas Anketa të Ndërmarrjeve për vitin 2025, të realizuar nga Banka Botërore, mosha mesatare e bizneseve në Shqipëri ka arritur në 15.7 vite. Ky tregues shënoi një rritje në krahasim me anketimin e vitit 2019, ku mosha mesatare e firmave në Shqipëri ishte rreth 12.3 vite.
Jetëgjatësia e bizneseve reflekton një qëndrueshmëri më të lartë të sektorit privat, pasi një pjesë e konsiderueshme e ndërmarrjeve kanë arritur t’u rezistojnë sfidave ekonomike të viteve të fundit. Megjithatë, kur kjo shifër krahasohet me Europën dhe Azinë Qendrore, ku mosha mesatare e bizneseve është 21.5 vite, shihet se Shqipëria ka ende nevojë për të përmirësuar ekosistemin e saj të bizneseve.
Ndërmarrjet e mesme kanë treguar një jetëgjatësi më të madhe, me një mesatare prej 21 vitesh, duke tejkaluar edhe bizneset e mëdha, të cilat mesatarisht janë 18.1 vjeçare.
Të dhënat e Bankës Botërore sugjerojnë se bizneset shqiptare janë pak të hapura ndaj kapitalit të huaj. Vetëm 0.6% e bizneseve në vend kanë të paktën 10% pronësi të huaj, një shifër kjo dukshëm më e ulët se mesatarja prej 7.9% e rajonit. Kjo tregon se, ndonëse bizneset vendase po rriten në moshë, ato mbeten kryesisht të mbyllura dhe me pjesëmarrje të kufizuar nga investitorët ndërkombëtarë.
Rritja mesatare e moshës së bizneseve sugjeron se ekonomia ka lënë pas fazën e vështirë të tranzicionit. Shumica e bizneseve që operojnë aktualisht në treg kanë kaluar fazën më të rrezikshme të 5 viteve të para, ku shkalla e falimentimit është më e lartë. Anketa tregon se sot ekzistojnë sipërmarrje që kanë zhvilluar rezistencë ndaj krizave, kanë njohuri më të thella për tregun dhe marrëdhënie më të qëndrueshme me bankat dhe klientët.
Bizneset më jetëgjata priren të jenë më produktive, pasi kanë përfunduar procesin e mësimit nga praktika. Ato kanë pasur mundësi të investojnë në teknologji, të trajnojnë stafin dhe të përmirësojnë proceset e tyre.
Në një ekonomi me biznese të pjekura, zakonisht vërehet një siguri më e madhe për punonjësit dhe një kontribut më i parashikueshëm në buxhetin e shtetit përmes taksave. Megjithatë, një rritje e moshës mesatare pa një hyrje të mjaftueshme të bizneseve të reja mund të jetë shqetësuese. Nëse mosha rritet thjesht për shkak të mungesës së bizneseve të reja (startup-e), ekonomia rrezikon të humbasë dinamizmin. Bizneset e vjetra ndonjëherë janë më pak elastike ndaj inovacionit, duke u kënaqur me pozicionin ekzistues në treg, ndërkohë që bizneset e reja sjellin ide dhe teknologji më të avancuara.
“`