“`html
Rritja e të ardhurave dhe pensionet e pjesshme zvogëlojnë barrën e buxhetit për subvencione
Shteti po investon çdo vit më pak fonde nga buxheti për të kompensuar mungesën e të ardhurave të sigurimeve shoqërore dhe skemave suplementare. Rritja e të ardhurave nga kontributet e paguara nga punonjësit dhe bizneset po mbulon një pjesë më të madhe të pensioneve, duke reduktuar nevojën e qeverisë për të financuar skemën me para nga taksat. Kjo ka lehtësuar ndjeshëm barrën financiare mbi buxhetin e shtetit.
Një pjesë e fondeve që më parë shkonin për të mbuluar deficitin e skemës së pensioneve tani mund të përdoren për qëllime të tjera, si financimi i bonuseve të pensionistëve në fund të vitit ose për masa të tjera mbështetëse.
Të dhënat zyrtare nga Instituti i Sigurimeve Shoqërore (ISSH) tregojnë se në vitin 2025, subvencioni nga buxheti për skemën e sigurimeve shoqërore ka zbritur në 10.2 miliardë lekë, ose 0.38% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB). Ky është niveli më i ulët në pesë vitet e fundit. Krahasimisht, në vitin 2021, ky financim arrinte në 26.5 miliardë lekë, ose 1.42% të PBB-së, duke treguar se varësia e skemës nga buxheti është ulur ndjeshëm.
Konkretisht, në vitin 2025 subvencioni për skemën e sigurimeve shoqërore zbriti në rreth 10.2 miliardë lekë, nga 13.5 miliardë lekë në vitin 2024 dhe 26.5 miliardë lekë në vitin 2021. Duke u krahasuar me vitin 2021, financimi shtesë nga buxheti është ulur me rreth 16.4 miliardë lekë (afro 170 milionë euro), ose me rreth 62%.
Skema e pensioneve vazhdon të ketë shpenzime më të larta se të ardhurat nga kontributet, por diferenca që duhet të mbulojë buxheti është zvogëluar. Kjo ka sjellë lehtësim për buxhetin e shtetit dhe ka krijuar më shumë hapësirë financiare për masa të tjera në favor të pensionistëve. Një pjesë e kësaj hapësire mund të përdoret për financimin e bonuseve të fundvitit, shtesave mujore apo programeve të tjera mbështetëse, megjithëse kursimet nga subvencioni nuk kalojnë automatikisht dhe tërësisht për bonuset.
Një nga arsyet kryesore të këtij zhvillimi është rritja e të ardhurave nga kontributet e sigurimeve shoqërore. Rritja e pagave, shtimi i punësimit formal dhe deklarimi i pagave më të larta kanë sjellë më shumë të ardhura në skemë çdo muaj. Megjithatë, ulja e subvencionit lidhet edhe me një zhvillim më pak pozitiv: një pjesë gjithnjë e më e madhe e pensionistëve nuk po arrin të marrë pension të plotë.
Sipas të dhënave zyrtare, në vitin 2025 rreth 55.2% e pensionistëve të pleqërisë përfitonin pension të pjesshëm, nga 52.1% në vitin 2024. Kjo do të thotë se më shumë se gjysma e pensionistëve marrin pagesa të llogaritura mbi më pak vite kontributesh dhe jo pension të plotë. Pensionet e pjesshme janë zakonisht më të ulëta, pasi përfituesit nuk kanë plotësuar vitet e sigurimit të kërkuara për pension të plotë. Për pasojë, edhe shpenzimi mesatar i skemës për këta pensionistë është më i ulët.
Ulja e subvencionit është pozitive për financat publike, pasi buxheti duhet të përdorë më pak të ardhura nga taksat për të mbuluar deficitin e zakonshëm të skemës.
Burimi: ISSH
“`