Po vjen koha për euro digjitale nga Banka Qendrore Evropiane
Banka Qendrore Evropiane (BQE) po përballet prej kohësh me sfidat e futjes së një monedhe digjitale evropiane, por presioni për ta bërë këtë po rritet. A mund ta forcojë euro digjitale sovranitetin e Evropës?
Që në fillim, është e rëndësishme të sqarohet se kartëmonedhat nuk do të hiqen nga qarkullimi. Gjithashtu, nuk bëhet fjalë për një ndryshim radikal të mënyrës se si organizohen transaksionet e pagesave në Gjermani apo në Eurozonë. Megjithatë, pagesat pa para në dorë po bëhen gjithnjë e më të përhapura, duke kërkuar krijimin e mundësive të reja.
Deri më tani, Shtetet e Bashkuara kanë qenë në krye të fushës së pagesave digjitale. Platforma të tilla si PayPal, Google Pay apo Apple Pay drejtohen nga kompani të mëdha amerikane. Edhe Visa dhe Mastercard janë ofrues amerikanë të shërbimeve financiare. Sipas Edgar Walk nga Metzler Asset Management, kjo mund të paraqesë një problem. Ai shprehet në një intervistë për transmetuesin publik gjerman ARD se:
“Nëse klima politike ndryshon në SHBA, atëherë mund të na shantazhojnë. Ne nuk e duam këtë. Duhet të bëhemi më të pavarur.”
Shumë banka qendrore të interesuara
Disa banka qendrore në botë po eksperimentojnë tashmë me monedhat digjitale. Ato mund të përdoren për pagesa në vende si Bahamas apo Nigeri. Megjithatë, në Eurozonë ende nuk ekziston një produkt digjital që të zëvendësojë kartëmonedhat euro aktuale. Euroja digjitale do të ishte një monedhë e lëshuar nga Banka Qendrore Evropiane, e disponueshme për të gjithë në Eurozonë, e lidhur 1:1 me euron fizike, por vetëm në format digjital.
Portofoli digjital
Kjo monedhë mund të imagjinohet si para që përdoruesit e marrin në një lloj portofoli digjital, i njohur si “e-wallet”. Me këtë para, ju mund të paguani për mallra ose shërbime në pak sekonda, 24 orë në ditë, për shembull përmes telefonit tuaj inteligjent – dhe madje edhe kur nuk keni qasje në internet.
Chris-Oliver Schickentanz nga firma e menaxhimit të aseteve Capitell AG nuk e sheh me aq shqetësim mungesën e një monedhe digjitale evropiane. Ai thotë:
“Në sektorin privat ekonomik, tashmë ka shumë mundësi për të dhënë një parapagim në euro në një mënyrë digjitale. Sinqerisht, nuk kam nevojë për një bankë qendrore që të më ofrojë një portofol elektronik të veçantë, pjesërisht të komplikuar, për këtë.”
Wero si një iniciativë evropiane private-ekonomike
Mundësitë private-ekonomike për të cilat flet Schickentanz bazohen në iniciativa të tilla si Wero. Ky është një sistem pagesash evropian, i iniciuar dhe zhvilluar nga “Iniciativa Evropiane e Pagesave”, një aleancë e disa bankave dhe ofruesve të shërbimeve financiare evropiane. Me Wero-n, transfertat e parave mund të bëhen direkt nga telefoni celular, pa pasur nevojë për numër llogarie bankare ndërkombëtare IBAN dhe pa bankë ndërmjetëse.
BQE dhe Parlamenti i BE-së promovojnë euron digjitale
Banka Qendrore Evropiane (BQE) po punon gjithnjë e më shumë për futjen e një monedhe digjitale, duke pasur parasysh rritjen e presionit. Jörg Krämer, kryeekonomist në Commerzbank, shpjegon:
“Mendoj se argumenti kryesor është se BQE beson se diçka duhet bërë kundër mjeteve private digjitale të pagesës.”
Sören Hettler nga DZ Bank shton:
“Pikërisht pas përvojës me Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë ose me gazin rus, ata duan të bëhen autonomë dhe, mbi të gjitha, më sovranë. Kjo është e kuptueshme, dhe kjo është ajo që një euro digjitale mund të arrijë në një farë mase.”
Edhe Bashkimi Evropian po përgatit me shpejtësi terrenin për euron digjitale. Përfaqësuesit e Parlamentit Evropian dhe Këshillit të BE-së po përgatisin kuadrin e nevojshëm ligjor. Në vitin 2029, paraja digjitale e Eurozonës mund të futet në fuqi, me kusht që deri atëherë të gjitha vendet e Eurozonës të kenë aftësitë e duhura teknike dhe që pyetjet e hapura në lidhje me mbrojtjen e të dhënave, disponueshmërinë dhe privatësinë të zgjidhen.
“Duhet të bëjmë diçka”
Sipas Damian Boeselager, një anëtar i Parlamentit Evropian, situata po lëviz në drejtimin e duhur:
“Duhet të bëjmë diçka për të forcuar sovranitetin evropian në pagesa. Qoftë një monedhë digjitale apo diçka tjetër, kjo është diçka që mund ta debatojmë. Por unë besoj se njohja e problemit është një hap kuptimplotë.”
Tobias Berg nga Universiteti Goethe të Frankfurtit mbështet këtë pikëpamje, duke e konsideruar euron digjitale si një instrument qendror për forcimin e sovranitetit evropian. Ai mendon se transaksionet e pagesave mund të organizohen më me efikasitet dhe autonomia në sektorin financiar mund të rritet. Berg mbështet standardet uniforme, të cilat do të mundësojnë përdorim të gjerë, duke i krahasuar me prizat ose USB-C.
Ai thekson se konsumatorët do të kenë shumë mundësi në të ardhmen. Ata mund të paguajnë me karta krediti ose EC, të përdorin Wero ose paratë digjitale të bankës qendrore, kur ato të futen në përdorim. Berg përfundon duke thënë:
“Nuk bëhet fjalë për eliminimin e konkurrencës private, por për t’i dhënë konkurrencës private lirinë për të bërë biznes me euron digjitale. Kjo në fakt po krijon alternativa evropiane në transaksionet globale të pagesave.”