FMN ul parashikimin për rritjen ekonomike të Shqipërisë për 2026-n dhe 2027-n
Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN), në raportin e fundit të pasqyrës ekonomike globale, ka rishikuar me ulje parashikimin për rritjen ekonomike të Shqipërisë.
FMN pret që ekonomia e vendit të rritet me 3.4% në vitin 2026, një ulje nga 3.6% që ishte parashikimi i bërë në raportin e stafit të FMN-së për Shqipërinë në dhjetor të vitit të kaluar. Gjithashtu, me ulje prej 0.2 pikë përqindjeje është rishikuar dhe pritshmëria për vitin 2027, nga 3.4% që ishte vlerësimi fillestar, në 3.2% në vlerësimin e ri.
Në këto nivele, Shqipëria pritet të ketë një nga rritjet më të larta në rajon, pas Kosovës me 3.6%. Ndërkohë, vende të tjera të rajonit kanë pësuar ulje më të theksuara në pritshmëritë ekonomike:
- Serbia pritet të zgjerohet me 2.8%, nga 3.6% që ishin vlerësimet në tetor.
- Bosnjë e Hercegovina do të rritet me 2.2% (ulje prej 0.5 pikë përqindjeje).
- Mali i Zi do të ketë një rritje prej 2.8% (ulje prej 0.4 pikë përqindjeje).
- Maqedonia e Veriut pritet të rritet me 3.2% (ulje prej 0.1 pikë përqindjeje).
Rishikimi në ulje për Shqipërinë vjen në linjë me zhvillimet ndërkombëtare dhe pasiguritë që janë shtuar si rrjedhojë e konfliktit në Lindjen e Mesme, i cili ka prekur tregjet globale të energjisë.
Në raportin e pranverës, me titull “Ekonomia globale sërish në test”, FMN vlerëson se globi po përballet me një goditje të re nga lufta në Lindjen e Mesme, e cila po rëndon mbi tregjet e lëndëve të para, pritshmëritë për inflacionin dhe kushtet financiare.
Në parashikimin referencë të FMN-së, rritja ekonomike globale pritet të jetë 3.1% në vitin 2026 dhe 3.2% në vitin 2027. Kjo do të thotë se ekonomia botërore do të rritet më ngadalë sesa në vitet 2024-2025, kur ritmi ishte rreth 3.4%, dhe gjithashtu do të mbetet nën mesataren historike prej 3.7% të periudhës 2000-2019.
Krahasuar me përditësimin e janarit 2026, FMN e ka ulur me 0.2 pikë përqindje parashikimin për rritjen e vitit 2026, ndërsa ai për 2027 ka mbetur i pandryshuar.
FMN ka rishikuar në rritje edhe pritshmëritë për inflacionin. Në Shqipëri, ndryshimi vjetor i çmimeve në vitin 2026 pritet të jetë 3.7%, nga 3% që ishte vlerësimi fillestar, duke kaluar kështu objektivin e shënjestruar të Bankës së Shqipërisë prej 3%. Në rajon, rritja e çmimeve pritet të jetë më e lartë, me rekordin që e mbajnë Serbia (7%) dhe Kosova (5.8%).
FMN thekson në raport se barra më e madhe ekonomike pritet të bjerë mbi vendet e përfshira në konflikt dhe mbi ekonomitë më të brishta, veçanërisht vendet në zhvillim që importojnë lëndë të para energjetike.
FMN vlerëson se rreziqet mbeten qartësisht në kahun negativ. Përveç përshkallëzimit të mëtejshëm gjeopolitik, rreziqe shtesë vijnë nga tensionet tregtare, borxhi i lartë publik, shtrëngimi i kushteve financiare dhe mundësia e korrigjimeve në tregjet financiare.
Në anën pozitive, investimet e lidhura me inteligjencën artificiale (IA) dhe reformat strukturore mund të mbështesin rritjen. Megjithatë, mesazhi kryesor i raportit është se ekonomia globale po hyn në një periudhë më të pasigurt, ku ecuria e saj do të varet shumë nga zhvillimet në Lindjen e Mesme dhe nga stabiliteti i tregjeve të energjisë.