Si do të kryhet procesi i heqjes së tarifave roaming me Bashkimin Europian
Në një intervistë me Gazmir Mani, drejtor i Drejtorisë së Tregjeve dhe Masave Rregullatore në Autoritetin e Komunikimeve Elektronike dhe Postare (AKEP), diskutohet procesi i heqjes së tarifave roaming mes vendeve të Ballkanit Perëndimor dhe Bashkimit Europian.
Këtë muaj, Këshilli Europian ka dhënë miratimin për fillimin e negociatave për heqjen e tarifave roaming. Sipas z. Mani, ky proces kërkon harmonizimin e plotë të legjislacionit dhe rregulloreve mes vendeve të rajonit dhe Bashkimit Europian. Ndryshimet ligjore do të mundësojnë rregullimin e tarifave roaming, si dhe të tarifave me shumicë mes operatorëve vendas dhe atyre të BE-së.
Z. Mani thekson se nuk ka ende afate të përcaktuara për përfundimin e këtij procesi. Megjithatë, AKEP ka përgatitur draftet fillestare, të cilat do të shqyrtohen nga Komisioni Europian për miratim dhe hyrje në fuqi.
Procesi për heqjen e tarifave roaming nuk është i ri. Ai filloi në vitin 2018 me marrëveshjen për reduktimin dhe heqjen e tarifave brenda Ballkanit Perëndimor. Hapja e negociatave me BE-në është një moment i rëndësishëm, pasi kërkon angazhimin e vendeve të rajonit për harmonizimin e legjislacionit të tyre me atë të BE-së dhe krijimin e një baze rregullatore të përbashkët.
Megjithëse procesi është kompleks dhe afatet e vështira për t’u parashikuar, z. Mani shprehet optimist. Ai sqaron se negociatat janë reciproke dhe kërkojnë përshtatjen e kushteve, detyrimeve dhe përfitimeve si nga ana ligjore dhe rregullatore, ashtu edhe nga ana teknike, duke përfshirë gatishmërinë e operatorëve.
Për të qenë të gatshëm ligjërisht, rregullatorisht dhe teknikisht, nevojiten ndryshime ligjore për të pajisur AKEP-in me kompetencat e nevojshme për t’u integruar në Grupin Rregullator të Vendeve të BE-së (BEREC). Gjithashtu, duhet të krijohet një kuadër rregullator për tarifimin e njëjtë me shumicë mes operatorëve vendas dhe të BE-së, duke përfshirë rishikimin e tarifave të terminimit të thirrjeve.
Përvoja e mëparshme me heqjen e tarifave roaming brenda Ballkanit Perëndimor, që nga 1 korriku 2021, ka treguar përfitime të dukshme. Vërehet një rritje e konsiderueshme në volumin e komunikimeve dhe përdorimit të internetit. Për shembull, konsumi i internetit është rritur nga 22 mijë GB në vitin 2020 në 1.6 milionë GB në vitin 2025, ndërsa numri i përdoruesve është rritur nga 200 mijë në 850 mijë.
Efektet financiare për operatorët celularë shqiptarë pritet të jenë të pranishme, pasi do të ketë heqje tarifash roaming dhe rishikim të tarifave të terminimit të thirrjeve. Megjithatë, shpresohet që këto efekte të zbuten nga ekonomitë e shkallës dhe rritja e trafikut. Operatorët janë shprehur të gatshëm të investojnë për t’u përshtatur me standardet e BE-së.
Procesi i implementimit të “roam like at home” në BE, që ka zgjatur disa vite, ka sjellë përfitime për konsumatorët. Sfida kryesore për operatorët mund të jetë konkurrenca më e gjerë, por kjo gjithashtu mund të nxisë zhvillimin dhe inovacionin. Një element pozitiv tjetër është reduktimi i problemeve me interferencën e valëve të operatorëve.