### Rënia e Yield-eve, Interesi i Investitorëve të Huaj për Borxhin në Lekë të Qeverisë “Ftohet”
Yield-et e ulëta kanë frenuar ndjeshëm interesin e investitorëve të jashtëm për letrat e borxhit në lekë të qeverisë shqiptare. Sipas të dhënave nga Banka e Shqipërisë, gjatë gjysmës së parë të vitit 2026 janë raportuar blerje të titujve të borxhit të Qeverisë Shqiptare në lekë nga subjekte jorezidente. Megjithatë, vlera dhe pesha e tyre në strukturën e borxhit të brendshëm kanë mbetur të pandryshuara.
Në fund të gjashtëmujorit të parë të vitit 2026, portofoli i titujve të borxhit të qeverisë shqiptare në lekë, mbajtur nga jorezidentët, arrinte rreth 20 miliardë lekë, çka përbën rreth 2% të borxhit të përgjithshëm të qeverisë në lekë. Vlera e borxhit të mbajtur nga investitorët jorezidentë raportohet në të njëjtat nivele si një vit më parë. Megjithatë, pesha e tij specifike ndaj totalit të borxhit të brendshëm ka rënë nga 2.5% që ishte një vit më parë.
Pjesëmarrja e investitorëve të huaj në tregun e instrumenteve të borxhit në lekë të qeverisë shqiptare nisi në vitin 2024, me fokus kryesor investimin në obligacione. Megjithëse profili i këtyre investitorëve është i mbrojtur nga rregullat e konfidencialitetit, burime nga tregu tregojnë se blerësit kanë qenë kryesisht investitorë institucionalë, të cilët kanë vendosur për herë të parë të përfshijnë edhe obligacionet në lekë të qeverisë shqiptare në portofolet e tyre.
Hyrja e këtyre investitorëve në tregun e titujve qeveritarë në lekë u nxit nga yield-et tërheqëse, si dhe nga përmirësimi i vlerësimit të borxhit sovran nga agjencitë e specializuara. Megjithatë, tendenca në rritje e yield-eve gjatë dy viteve të fundit duket se i ka bërë titujt qeveritarë më pak tërheqës.
Sipas Bankës së Shqipërisë, normat e interesit për titujt afatshkurtër të borxhit të qeverisë vijuan prirjen rënëse gjatë gjysmës së parë të vitit. Norma mesatare e ponderuar e interesit për titujt afatshkurtër ra në 2.5%, nga 2.6% në gjashtëmujorin e kaluar dhe 2.8% një vit më parë. Kjo rënie u ndikua kryesisht nga ecuria e normës së interesit për titujt me maturim 12-mujor, të cilët përbëjnë pjesën më të madhe të emetimit afatshkurtër. Rënia e normave të interesit u shoqërua me ulje të kërkesës së investitorëve, të cilët mbuluan nevojat e qeverisë për huamarrje në rreth 60% të rasteve.
Një prirje për rënie të normës mesatare të interesit ishte e pranishme edhe në tregun e titujve afatgjatë, ndërkohë që kërkesa e investitorëve për këta tituj mbeti e lartë. Norma mesatare e interesit për titujt afatgjatë ra në 3.7%, nga 4.1% në gjashtëmujorin e kaluar. Në krahasim me të njëjtën periudhë të një viti më parë, norma mbeti pothuajse e pandryshuar.
Rënie të normave të interesit u regjistruan pothuajse për të gjitha maturitetet, me përjashtim të titujve 2-vjeçarë, norma e të cilëve u rrit lehtë në 3%. Rënien më të theksuar e shënuan titujt me maturim 7-vjeçar, për të cilët norma e ponderuar e interesit ishte 3.2% ose 1.4 dhe 0.8 pikë përqindjeje më e ulët në krahasim me përkatësisht gjashtëmujorin e kaluar dhe një vit më parë. Normat e interesit për titujt 3, 5, 10, 15 dhe 20-vjeçarë gjithashtu rezultuan disi më të ulëta se në gjashtëmujorin e kaluar.
Pavërsisht rënies së normave të interesit, kërkesa për tituj afatgjatë në tregun primar mbeti e fortë, duke mbuluar nevojat e qeverisë për huamarrje në rreth 84% të rasteve. Një tendencë korrektimi në rritje e yield-eve është vërejtur sidomos pas tremujorit të tretë të vitit, edhe për shkak të forcimit të pritshmërive për rritje të normave të interesit nga Banka Qendrore.