Kina: Japonia ‘po luan me zjarrin’ për shkak të ambicieve bërthamore
Rusia dhe Kina shprehin kundërshtim të fortë ndaj përshpejtimit të procesit të militarizimit të Japonisë dhe debatit në rritje mbi mundësinë e blerjes së armëve bërthamore. Ambasadori kinez në Moskë, Zhang Hanhui, ka paralajmëruar se politikat e qeverisë japoneze mund të nxisin një garë të re armatimesh.
Në një artikull të botuar nga agjencia TASS, Zhang theksoi se Moska dhe Pekini kanë arritur një “shkallë të lartë konsensusi” për sa i përket çështjes së Japonisë. Ai shtoi se “Pekini dhe Moska e konsiderojnë të nevojshme të mbeten shumë vigjilentë dhe të kundërshtojnë me vendosmëri rimilitarizimin e përshpejtuar të Japonisë dhe përpjekjet e saj drejt armëve bërthamore”.
I dërguari kinez paralajmëroi se nëse Tokio vendos të zhvillojë armë bërthamore, ekuilibri strategjik në Azinë Verilindore do të prishet plotësisht dhe “një garë armësh bërthamore në rajon mund të shpërthejë në çdo moment”. Ai shtoi se “Nëse forcat e krahut të djathtë të Japonisë vazhdojnë të luajnë me zjarrin mbi politikën bërthamore, japonezët në fund të fundit do të gjenden përsëri në bankën e të akuzuarve të historisë”.
Ky paralajmërim vjen pasi, në dhjetor 2025, një zyrtar i lartë i përfshirë në hartimin e politikës së sigurisë së kryeministres Sanae Takaichi thuhet se argumentoi se Japonia duhet të marrë në konsideratë blerjen e armëve bërthamore, duke qenë se mbështetja bërthamore nga SHBA-ja po bëhet gjithnjë e më e pabesueshme. Zyrtari u citua të ketë thënë: “Në fund të fundit, ne mund të mbështetemi vetëm te vetja jonë”.
Megjithëse publikisht, Takaichi ka theksuar se Japonia ende i përmbahet tre parimeve jo-bërthamore – një politikë e gjatë që deklaron se Tokio nuk do të zotërojë, prodhojë ose lejojë futjen e armëve bërthamore – ajo ka vënë në pikëpyetje parimin e fundit. Ndërkohë, Ministri i Mbrojtjes Shinjiro Koizumi ka argumentuar se “një temë që nuk mund ta shmangim janë armët bërthamore”, duke shtuar se çështja duhet të diskutohet “pa asnjë tabu”.
Në këtë kontekst, Zhang akuzoi udhëheqjen japoneze se po fsheh ambiciet bërthamore pas statusit të vendit si i vetmi komb që ka vuajtur nga bombardimet atomike gjatë luftës. Ai deklaroi se udhëheqja japoneze kishte filluar “eksperimente të rrezikshme në politikën bërthamore” ndërsa përpiqej të ringjallte “shpirtin e militarizmit”.
I dërguari kinez aludoi gjithashtu për aftësitë bërthamore të Japonisë, duke kujtuar se vendi zotëron rreth 44.4 ton plutonium të ndarë për përdorim civil. Ai tha se “Kjo sasi është e mjaftueshme për prodhimin e afërsisht 5,500 kokave bërthamore” dhe se “Duke pasur parasysh dëshirën dhe aftësitë e duhura, bërja e Japonisë një fuqi bërthamore nuk duket më si fantazi”.
Rusia ka shprehur shqetësime të ngjashme. Ministri i Jashtëm Sergey Lavrov e ka quajtur debatin mbi rishikimin e parimeve jo-bërthamore të Japonisë një “sinjal serioz”, ndërsa zëvendësministri i Jashtëm Andrey Rudenko paralajmëroi se braktisja e kësaj politike do të përkeqësonte sigurinë në Azinë Verilindore.