Mes goditjeve nga Trump, kancelari Merz zgjedh të përgjigjet me ton të ftohtë
Kancelari gjerman Friedrich Merz u përpoq të ulte temperaturën e marrëdhënieve transatlantike të dielën, duke folur pozitivisht për marrëdhënien e tij me Presidentin Donald Trump, por pa pretenduar se gjithçka është në rregull. Pas kritikave të Merz ndaj veprimit ushtarak të SHBA-së në Iran javën e kaluar, presidenti reagoi duke e fyer Merz në rrjetet sociale dhe duke thënë se do të tërhiqte trupat amerikane nga Gjermania. Disa ditë më vonë, ai kërcënoi të godiste BE-në me tarifa më të larta për makinat.
“Unë besoj se një partneritet i mirë përfshin respektimin e pikëpamjeve të ndryshme,” tha Merz gjatë një interviste në kanalin publik gjerman ARD. “Unë e bëj këtë, dhe mendoj se edhe ai po ashtu, për momentin ndoshta pak më pak.”
“Isha me të tetë javë më parë,” tha Merz për Trumpin. “Ne kemi biseda në intervale disi më të gjata, por mjaft rregullisht… por jo gjatë javës së kaluar.”
Rënia e marrëdhënies së tyre, më parë të mirë, nuk i ka sjellë asnjë favor Merz-it. Bisedat e Trump për shkurtime trupash kanë rritur pasigurinë mbi dislokimet e shumëpritura të raketave, ndërsa kërcënimet e reja të presidentit për tarifa janë të padëshiruara, duke qenë se ekonomia gjermane tashmë pritet të vuajë nga pasojat e luftës SHBA-Izrael kundër Iranit.
Ky episod pasqyron një model më të gjerë në stilin e komunikimit të kancelarit, i cili është kritikuar në vend për të qenët tepër i drejtpërdrejtë në çështje të ndjeshme. Merz e ka pranuar këtë rrezik, por këmbëngul se nuk do të ndryshojë në themel mënyrën si flet.
“Kur shoh reagime të tilla, e pyes veten se çfarë mund të kisha thënë më mirë,” vuri në dukje ai në intervistë. “Herën tjetër do ta them më mirë. Por nuk do të them diçka ndryshe.”
Merz e ka paraqitur këtë qasje si të qëllimshme, duke argumentuar se votuesit presin sinqeritet nga liderët e tyre, edhe nëse kjo ndonjëherë krijon fërkime.
“Nuk dua të flas si një guralec i lëmuar. Ky nuk është stili im.” Ai shtoi: “Unë nuk do të heq dorë nga marrëdhënia transatlantike dhe nuk do të heq dorë nga bashkëpunimi me Donald Trump.”
Merz u përpoq të dielën të minimizonte thelbin e mosmarrëveshjes, veçanërisht kërcënimin për tërheqjen e trupave amerikane, duke e paraqitur atë si pjesë të një planifikimi ushtarak afatgjatë dhe jo si një përçarje të papritur.
“Ka një kontingjent ushtarësh amerikanë në Europë që [ish-presidenti amerikan] Joe Biden e vendosi këtu mbi një bazë të përkohshme. Tërheqja e tyre është diskutuar prej disa kohësh,” tha ai, duke vënë në dukje se Uashingtoni i zhvendos shpesh forcat e tij globalisht.
Megjithatë, në mbështetjen ushtarake, tabloja është më e pasigurt. Një angazhim i SHBA-së në vitin 2024 për t’i furnizuar Gjermanisë raketa Tomahawk me rreze të gjatë, të cilat ende nuk janë dorëzuar, nuk është rinovuar nën Trump, duke ngritur shqetësime në Europë për boshllëqet e vazhdueshme të kapaciteteve të parandalimit ndaj Rusisë.
“Ne kishim marrë një angazhim nga Joe Biden për të dorëzuar raketa Tomahawk. Donald Trump nuk e ka përsëritur këtë. Ai nuk na e ka dhënë deri tani atë angazhim,” tha Merz.
Megjithatë, kancelari la të kuptohet se çështja mund të jetë më pak politike sesa praktike: “Siç e shoh unë për momentin, objektivisht pothuajse nuk ka mundësi nga pala amerikane për të ofruar sisteme të tilla armësh.”
Një tjetër burim fërkimi është tregtia. Trump ka kërcënuar me tarifa të reja mbi eksportet e BE-së, përfshirë makinat, gjë që do ta godiste ekonominë gjermane veçanërisht fort. Por Merz mbajti një ton të matur, madje duke pranuar një farë zhgënjimi amerikan me negociatat tregtare të bllokuara me BE-në pasi Trump arriti një marrëveshje korrikun e kaluar me presidenten e Komisionit Europian Ursula von der Leyen në resortin e tij të golfit në Turnberry në Skoci.
“Të jem i sinqertë, ai është disi me të drejtë i zhgënjyer që ne në Bashkimin Europian ende nuk kemi arritur në një përfundim,” tha Merz. “Ne nuk e kemi nënshkruar atë. Amerikanët e kanë gati, dhe europianët jo.”
Ai i kërkoi Brukselit të lëvizë shpejt për ta zbatuar marrëveshjen: “Kjo është arsyeja pse shpresoj që të arrijmë një marrëveshje sa më shpejt të jetë e mundur,” tha ai, duke ritheksuar se “ne nuk ndajmë pikëpamjen themelore se tarifat janë një gjë e mirë.”
Një moment më i lehtë erdhi kur biseda kaloi te futbolli dhe Kupa e Botës për meshkuj, e cila do të organizohet bashkërisht nga Kanadaja, Meksika dhe SHBA këtë verë. I pyetur nëse një fitore gjermane ndaj amerikanëve mund të shkaktonte kërcënime të reja për tarifa, Merz nuk pranoi ta dramatizonte.
“Unë ende jam i bindur se amerikanët do ta merrnin këtë me sportivitet,” tha ai, përpara se të shtonte me bindje: “Dhe në futboll, mendoj se ne jemi më të mirë.”