“`html
SHBA Zgjeron Praninë Ushtarake në Groenlandë; Trump Nënshkruan Marrëveshjen me Danimarkën dhe Nuuk
Shtetet e Bashkuara pritet të zgjerojnë ndjeshëm praninë e tyre ushtarake në Groenlandë, përmes një marrëveshjeje trepalëshe me Danimarkën dhe qeverinë e Groenlandës. Ky marrëveshje pritet të nënshkruhet të martën në Nju Jork, në margjinat e Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së.
Qëllimi kryesor i marrëveshjes është forcimi i sigurisë në Arktik dhe zgjerimi i infrastrukturës ushtarake amerikane në këtë ishull strategjik. Sipas raportimeve të Reuters, përveç ekzistueses Bazë Hapësinore Pituffik, Shtetet e Bashkuara planifikojnë të rikthejnë praninë ushtarake në Narsarsuaq, në jug të Groenlandës, si dhe të krijojnë një prani të re në Mestersvig, në bregun lindor.
Narsarsuaq ka qenë më parë një bazë amerikane gjatë periudhës së Luftës së Ftohtë, ndërsa Mestersvig aktualisht përdoret nga Patrulla e Slitave Sirius, një njësi speciale daneze.
Kjo marrëveshje vjen pas muajsh tensionesh të shkaktuara nga deklaratat e Presidentit amerikan Donald Trump, i cili kishte kërkuar kontroll më të madh amerikan mbi Groenlandën dhe nuk kishte përjashtuar përdorimin e presionit ekonomik apo ushtarak për të arritur këtë qëllim. Këto deklarata kishin shkaktuar një krizë diplomatike brenda NATO-s dhe kishin çuar në negociata mes Uashingtonit, Kopenhagës dhe Nuukut.
Marrëveshja e re duket se zhvendos fokusin nga ideja e marrjes së kontrollit të ishullit drejt një zgjerimi të pranisë ushtarake amerikane. Danimarka ka deklaruar se marrëveshja do ta vendosë sigurinë e Arktikut në kuadrin e mbrojtjes kolektive të NATO-s. Ndërkohë, Kopenhaga dhe autoritetet e Groenlandës kanë theksuar se sovraniteti i Mbretërisë së Danimarkës nuk do të cenohet.
Sipas burimeve të cituara nga Reuters, Narsarsuaq është një ish-bazë e Luftës së Ftohtë, e njohur si Bluie West One, e cila u mbyll nga SHBA në vitet 1950. Popullsia e zonës është reduktuar ndër vite në vetëm disa dhjetëra banorë. Ndërsa Mestersvig është një pikë ushtarake në bregun lindor, aktualisht e përdorur nga Patrulla e Slitave Sirius për të ushtruar praninë daneze në territor.
Gjatë Luftës së Ftohtë, SHBA kishte 17 instalime ushtarake dhe më shumë se 10,000 trupa në Groenlandë. Aktualisht, në ishull mbetet baza Pituffik, ku ndodhen rreth 150 personel ushtarakë amerikanë.
Teksti i plotë i marrëveshjes nuk është publikuar ende dhe disa prej detajeve të saj mbeten të paqarta deri në momentin e nënshkrimit. Nuk dihet ende saktësisht shkalla e zgjerimit të pranisë amerikane, numri i personelit që mund të vendoset në Groenlandë, dhe nëse marrëveshja do të ndryshojë traktatin e mbrojtjes të vitit 1951 apo do të krijojë një kuadër të ri bashkëpunimi.
Presidenti Trump, kryeministrja daneze Mette Frederiksen dhe kryeministri i Groenlandës Jens-Frederik Nielsen pritet të marrin pjesë në ceremoninë e nënshkrimit në Nju Jork.
“`