Shqipëria pa para fizike: Guvernatori Sejko thekson rëndësinë e infrastrukturës, por thekson se edukimi financiar është çelësi
Guvernatori i Bankës së Shqipërisë, Gent Sejko, mori pjesë në një aktivitet të organizuar nga Akademia e Shkencave të Shqipërisë, ku u diskutuan perspektivat e Shqipërisë drejt një ekonomie pa para fizike. Në këtë workshop, i cili mblodhi përfaqësues nga institucionet publike, sektori bankar, akademia dhe organizata ndërkombëtare, u vlerësua progresi aktual, sfidat dhe prioritetet për zhvillimin e mëtejshëm të pagesave digjitale.
Në fjalën e tij, Guvernatori Sejko nënvizoi se kalimi drejt pagesave elektronike është një hap kyç për modernizimin e sistemit financiar shqiptar dhe kërkon bashkëpunimin e të gjithë aktorëve.
Ai theksoi se Banka e Shqipërisë ka qenë në pararojë të reformave për digjitalizimin e pagesave, duke krijuar kuadrin ligjor dhe infrastrukturën e nevojshme. Ndër arritjet kryesore, ai përmendi:
- Transpozimin e kuadrit evropian PSD2.
- Zhvillimin e konceptit të bankingut të hapur.
- Miratimin e ligjit për llogarinë bazike të pagesave.
- Modernizimin e sistemeve kombëtare të pagesave.
- Anëtarësimin e Shqipërisë në Zonën e Vetme të Pagesave në Euro (SEPA), duke mundësuar transferta me kosto më të ulët dhe sipas standardeve evropiane.
Guvernatori Sejko paraqiti edhe të dhëna statistike që konfirmojnë suksesin e këtyre reformave:
- Numri i pagesave digjitale për frymë është rritur në 29 në vit, nga 5 një dekadë më parë.
- Pagesat digjitale vazhdojnë të rriten me rreth 25% në vit dhe përbëjnë shumicën e pagesave të regjistruara në sistemet kombëtare.
- Numri i kartave në qarkullim ka arritur në 1.5 milionë.
- Rrjeti i terminaleve POS është zgjeruar ndjeshëm.
Këto zhvillime, sipas Guvernatorit, tregojnë rritjen e besimit të publikut te pagesat elektronike.
Për të ardhmen, Banka e Shqipërisë do të fokusohet te:
- Ndërtimi i platformës kombëtare të pagesave të menjëhershme, bazuar në modelin TIPS të Eurosistemit.
- Zgjerimi i aksesit të institucioneve të pagesave dhe parasë elektronik në infrastrukturën kombëtare.
Megjithatë, Guvernatori Sejko theksoi se ka ende sfida, sidomos në segmentin e bizneseve të vogla, ekonominë informale dhe zonat me infrastrukturë të kufizuar bankare. Për të adresuar këto “boshllëqe”, ai nënvizoi nevojën për një qasje të koordinuar.
Platforma e re e pagesave të menjëhershme pritet të garantojë procesimin e transaksioneve në kohë reale, 24/7, duke tejkaluar kufizimet aktuale.
Në përfundim, Guvernatori Sejko theksoi se suksesi i këtij transformimi nuk varet vetëm nga infrastruktura dhe rregullat, por mbi të gjitha nga edukimi financiar i qytetarëve dhe bashkëpunimi mes institucioneve. “Infrastruktura teknike, sado e avancuar, nuk mund të prodhojë ndikimin e synuar nëse qytetarët nuk disponojnë njohuritë dhe besimin e nevojshëm për të përfituar prej saj,” u shpreh ai.
Banka e Shqipërisë ka nisur programe të edukimit financiar, veçanërisht për grupet e të rinjve, në bashkëpunim me Ministrinë e Arsimit dhe organizata të shoqërisë civile, duke treguar se ky angazhim do të thellohet dhe strukturohet.
Ai vlerësoi gjithashtu kontributin e Akademisë së Shkencave të Shqipërisë në nxitjen e dialogut shkencor dhe mbështetjen e reformave për një kulturë më të avancuar financiare dhe digjitale në vend.