“`html
Pagesat me kartë shënojnë rritje, por kartat e kreditit mbeten jo popullore për shqiptarët
Ndërkohë që pagesat me kartë po regjistrojnë një rritje të lartë prej disa vitesh radhazi, produkti i kartave të kreditit vazhdon të jetë në stanjacion edhe për vitin 2026. Të dhënat nga Banka e Shqipërisë tregojnë se në mesin e këtij viti, sektori bankar shqiptar raportonte gjithsej 119,813 karta krediti aktive. Numri i kartave të kreditit ka shënuar një rritje shumë të vogël, më pak se 0.2%, që nga fillimi i vitit.
Bazuar në statistikat e Bankës së Shqipërisë, numri total i pagesave me kartë krediti për gjashtë-mujorin e parë të vitit arriti në 2.62 milionë, duke u rritur me 14% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Megjithatë, numri dhe vlera e këtyre pagesave nuk i referohet vetëm kartave të kreditit të lëshuara nga bankat shqiptare, por të gjitha pagesave të kryera me kartë në infrastrukturën e POS-eve të sektorit bankar. Vlerësohet se një peshë të rëndësishme kanë edhe pagesat e kryera me kartë krediti nga turistët apo vizitorët e huaj.
Sidoqoftë, rritja e pagesave me kartë krediti është ndjeshëm më e ulët krahasuar me rritjen prej 23% të regjistruar nga pagesat me kartë debiti. Shifrat tregojnë se kartat e kreditit mbeten një produkt pak i zhvilluar në sektorin bankar shqiptar. Numri aktual i tyre, rreth 120 mijë kartash, përfaqëson një kufi historik, pasi nuk kanë arritur ndonjëherë të kalojnë këtë prag.
Kjo situatë mund të shpjegohet kryesisht me faktin se ekonomia shqiptare vazhdon të ketë një shkallë të lartë përdorimi të parasë fizike si instrument për transaksionet ekonomike, ndërkohë që karta e kreditit është një produkt i dedikuar kryesisht për pagesat jo cash. Ky faktor ka vështirësuar depërtimin e këtij produkti në treg, dhe vetë sektori bankar, në përgjithësi, nuk ka pasur një fokus të fortë mbi të në segmentin e produkteve për konsumatorë.
Deri në fund të vitit 2024, tregu dominohej nga dy banka, BKT dhe Raiffeisen, të cilat së bashku zotëronin më shumë se 64% të numrit të kartave aktive. Sipas të dhënave nga Banka e Shqipërisë, norma mesatare efektive e interesit të kartave të kreditit për gjashtë-mujorin e parë të vitit 2026 (për shumat deri në 200 mijë lekë) ishte 27.91% për kartat në lekë dhe 24.46% për kartat në euro. Krahasuar me vitin e kaluar, normat mesatare të interesit kanë pësuar rritje të ndjeshme, si për lekët, ashtu edhe për eurot.
Në terma mesatarë, megjithatë, normat e interesit të kartave mbeten relativisht të larta në raport me produkte të ngjashme të kredisë konsumatore bankare. Kjo ndodh për shkak të nivelit të lartë të rrezikut që kartat e kreditit bartin si produkte kreditore, por edhe për shkak të periudhës së faljes, brenda së cilës klienti mund ta paguajë detyrimin pa interesa.
Rritja e shpejtë e numrit të bizneseve që pranojnë pagesa me kartë mund të jetë një parakusht i rëndësishëm për zhvillimin e tregut të kartave të kreditit si produkt kreditor i orientuar kryesisht drejt pagesave jo cash. Megjithatë, deri tani, shifrat tregojnë se ky produkt nuk po arrin të zhvillohet dhe të rritet më tej.
“`