Denoncimi i Kievit: Ushtria ruse ka ekzekutuar qindra të burgosur lufte ukrainas që nga nisja e luftimeve
Lyudmyla Dubnytska mori mesazhin e fundit nga bashkëshorti i saj, ku ai shprehte frikën se do të kapesh nga forcat ruse. Dy ditë më vonë, ajo njohu trupin e tij në një video në rrjetet sociale, ku shfaqeshin ushtarë ukrainas të vrarë.
Partneri i saj, Andriy Dubnytsky, është mes qindra të burgosurve të luftës që, sipas Kievit, janë ekzekutuar nga ushtria ruse që nga fillimi i pushtimit të plotë në vitin 2022. Numri i saktë nuk dihet dhe ndryshon sipas burimeve të ndryshme ukrainase dhe ndërkombëtare, por Kievi pretendon se këto ekzekutime zbulojnë një politikë të qëllimshme nga ana e Moskës.
Dubnytsky, 25 vjeç, u vra në shkurt 2024, ndërsa trupat ukrainase tërhiqeshin nga Avdiivka, një qytet në Ukrainën lindore ku janë zhvilluar luftime të ashpra dhe i cili tani është nën kontrollin rus. I plagosur gjatë përpjekjes për t’u tërhequr, ushtari nga brigada e 110-të qëndroi në pozicionin e tij me pesë bashkëluftëtarë, katër prej të cilëve u plagosën gjithashtu. Pavarësisht situatës së vështirë, ata shpresonin të evakuoheshin.
Kur ai telefonoi gruan e tij më 15 shkurt, “ai ishte jashtëzakonisht nervoz dhe po qante”, tha Lyudmyla Dubnytska, 27 vjeç, për agjencinë e lajmeve AFP. Për të ruajtur moralin, çifti u zotua të bënin një fëmijë pas ribashkimit, një vëlla ose motër për vajzën e tyre të vogël. Disa orë më vonë, ai i dërgoi një mesazh duke i thënë se ndoshta do të kapeshin. Pastaj, komunikimi me të u ndërpre.
Një video e publikuar nga mediat ukrainase tregon çfarë ka ndodhur me shumë mundësi pas kësaj: bashkëluftëtari i tij Ivan Zhytnyk po bisedonte me video me një të afërm kur një ushtar rus i urdhëroi të linte armët. Dy ditë më vonë, Lyudmyla pa një video në mediat sociale ruse të pesë trupave të shtrirë në një pellg të ngrirë, të mbuluar me gjak. Ajo njohu tatuazhin e një kryqi në duart e njërit prej burrave: burrin e saj.
Brigada e 110-të konfirmoi se disa trupa, përfshirë Dubnytsky dhe Zhytnyk, ishin vrarë, duke akuzuar forcat ruse për shkelje të marrëveshjes së evakuimit të tyre. Prokurorët ukrainas kanë nisur një hetim për “të shtëna ndaj të burgosurve të luftës ukrainas të paarmatosur”.
Ky incident nuk është i izoluar. Disa zyrtarë ukrainas i thanë AFP-së se trupat ruse kanë rritur numrin e “ekzekutimeve” që nga viti 2023. “Kjo rrjedh nga një politikë ruse që në fakt ka inkurajuar dhe mundësuar krime të tilla, me komandantët që më pas kanë lëshuar urdhra për këtë qëllim”, tha Andriy Atamantchuk, një zyrtar në Zyrën e Prokurorit të Përgjithshëm të Ukrainës që mbikëqyr çështjen e ekzekutimeve të të burgosurve të luftës.
Moska ka mohuar këto akuza. Një raport i OKB-së muajin e kaluar përmendi 129 ekzekutime të verifikuara të të burgosurve të luftës ukrainas, ndërsa organizata kishte lëshuar alarmin vitin e kaluar për një “rritje të ndjeshme” të rasteve.
Deri më sot, Kievi ka hapur 116 hetime për vrasjen e 306 ushtarakëve ukrainas që nga viti 2022, tha Atamantchuk. Ai theksoi se numri total ka të ngjarë të jetë shumë më i lartë.
Një zyrtar i inteligjencës ukrainase i tha AFP-së se ata kanë gjurmuar “më shumë se 900 ushtarakë” të vrarë në “më shumë se 340” incidente që nga viti 2022. Duke folur në kushte anonimiteti, ata shtuan se ky numër mund të përfaqësojë “midis 25 dhe 40 përqind” të rasteve të tilla. Burimet thanë se ndryshimi në metodologji shpjegon ndryshimin në numra. Zyra e prokurorit tha se mbështetet në “fakte të dokumentuara dhe të provuara”, ndërsa shërbimet e inteligjencës marrin “informacion më shpejt” nga njësitë e vijës së parë dhe burime të tjera.
Moska ka hedhur poshtë sistematikisht akuzat për krime lufte dhe nga ana tjetër akuzon Kievin për kryerjen e tyre.
Sipas Konventave të Gjenevës, ushtarët konsiderohen të burgosur lufte dhe u ofrohet mbrojtje që nga momenti kur dorëzohen në mënyrë të qartë. Sipas inteligjencës ukrainase, grupi paramilitar rus Wagner, i shpërbërë pas rebelimit të vitit 2023, luajti një rol në “vendosjen e tonit” për ekzekutimet e ish-të burgosurve të tij, shumë prej të cilëve ishin të dënuar për krime të dhunshme.
Ukraina thotë se viktimat më shpesh qëllohen për vdekje. Në vitin 2023, një video virale në mediat sociale tregoi një ushtar rus duke qëlluar një ushtar ukrainas pasi ky i fundit thirri “Lavdi Ukrainës”. Hetuesit ukrainas kanë pohuar gjithashtu raste të vrasjeve jashtëzakonisht brutale, përfshirë prerje kokash, imazhe të të cilave kanë qarkulluar në mediat sociale ruse.