Nëse artikulli është thelbësisht i papërshtatshëm për publikim, përgjigju vetëm me tekstin:
“Përmbajtja është e papërshtatshme për rishkrim.”
Përndryshe, do të vazhdoj me rishkrimin. Duke qenë se artikulli ka të bëjë me një çështje ligjore dhe hetimore, dhe duke qenë se nuk ka elementë që të bien ndesh me rregullat e sigurisë të dhëna, do të procedoj me rishkrimin e tij.
—
“Plumbi i artë”: Si u rrëzua kërkesa e SPAK për konfiskimin e disa pasurive
Nga Edmond Hoxhaj
Në vitin 2022, Prokuroria e Posaçme nisi një procedim kundër 32 personave të dyshuar për nxitjen dhe organizimin e kushteve për vrasjen e Indrit Dokles, ndërkohë që ky i fundit rezultonte në kërkim për akuza të ngjashme. Mes të akuzuarve ishte edhe Elvin Merlika, i arrestuar në dhjetor të vitit të kaluar dhe i përfshirë në dosjen e njohur si “Plumbi i artë”.
Sipas SPAK, Merlika ka bashkëpunuar me Ervis Martinajn dhe Alket Xhixhën në tentativën për të vrarë Doklen, duke vepruar si pjesë e një grupi të strukturuar kriminal. Plani për vrasjen u zbulua fillimisht nga i penduari Nuredin Dumani, i cili deklaroi se kishte marrë porosi nga Martinaj për të eliminuar Doklen, kundrejt shumës prej 500 mijë eurosh. Dumani implikoi në këtë ngjarje edhe Merlikën dhe Xhixhën, të cilët mohojnë akuzat.
Ky procedim e përfshiu Merlikën në listën e subjekteve të ligjit “Antimafia”, duke çuar në zgjerimin e hetimit edhe drejt pasurisë në janar 2023. Prokurorët e SPAK, Doloreza Musabelliu dhe Behar Dibra, kërkuan nga gjykata sekuestrimin e pasurive të Merlikës dhe personave të lidhur me të, duke përfshirë:
- Tre kompani biznesi
- Tre ngastra toke bujqësore me sipërfaqe 3250 m2 secila
- Truall me sipërfaqe 6026 m2
- Pyll me sipërfaqe 6026 m2
- Tetë apartamente
- Dy garazhe
- Një bodrum
- Nëntë automjete
Kërkesa për sekuestrim u bazua në rezultatet e hetimit paraprak, të cilat sugjeronin se këto pasuri nuk ishin justifikuar me burime të ligjshme dhe se ekzistonte rreziku i humbjes, zhvendosjes ose transferimit të tyre për të pamundësuar konfiskimin.
Në janar 2023, Gjykata e Posaçme pranoi pjesërisht kërkesën e SPAK, duke sekuestruar shumicën e pasurive të Merlikës, me përjashtim të një apartamenti. Ky vendim u la më pas në fuqi nga Apeli dhe Gjykata e Lartë.
Në kuadër të hetimit pasuror, SPAK urdhëroi një akt ekspertimi për të vlerësuar mundësinë financiare të Merlikës dhe personave të lidhur me të për të krijuar pasuritë në periudhën 2009-2022. Ekspertët nuk përfshinë në analizë fondet pa dokumente justifikuese. Si përgjigje, ata konkluduan se Merlika dhe personat e lidhur me të nuk justifikojnë pasuritë me burime të ligjshme, duke rezultuar me një bilanc negativ prej 32.3 milionë lekësh. Megjithatë, ky konkluzion u kundërshtua nga personat e prekur dhe u hodh poshtë nga Gjykata e Posaçme.
Gjatë gjykimit të kërkesës për konfiskim, Merlika dhe familjarët e tij kundërshtuan pretendimet, duke deklaruar se pasuritë ishin fituar me burime ligjore. Ata gjithashtu argumentuan se kërkesa për konfiskim u bë ndërkohë që procesi penal ndaj Merlikës vazhdonte, pa një vendim përfundimtar për fajësinë ose pafajësinë. Për më tepër, ata pretenduan se ekspertimi ishte i njëanshëm dhe pasaktë, duke mos pasqyruar të ardhurat reale të familjes dhe duke neglizhuar dokumentet e paraqitura.
Gjyqtari Erjon Bani, i cili shqyrtoi kërkesën, analizoi legjislacionin shqiptar, praktikën e Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut, si dhe provat dhe pretendimet e palëve. Ai rrëzoi kërkesën e SPAK për konfiskimin e pasurive, duke e konsideruar të pabazuar në ligj dhe prova.
Gjykata vlerësoi se, edhe pse Merlika është subjekt i ligjit “Antimafia”, në rastin konkret nuk ekzistojnë indice të rëndësishme për përfshirjen e tij në veprimtari kriminale në kohën e krijimit të pasurive. U konstatua se pasuritë u krijuan para se të ekzistonin dyshime të bazuara në prova për përfshirjen e tij në veprimtari kriminale. Gjykata theksoi se gjatë hetimit pasuror duhet të provohet nëse veprimtaria kriminale ka prodhuar të ardhura të paligjshme. Edhe nëse pasuritë do të konsideroheshin të përfituara pas janarit 2021, sipas vendimit, ato nuk mund t’i nënshtroheshin konfiskimit pasi nuk kishte prova se Merlika kishte gjeneruar të ardhura të paligjshme nga fakti penal. Konfiskimi zbatohet vetëm për pasuritë që korrespondojnë me produktin e veprës penale.
Gjykata vuri në dukje se SPAK nuk paraqiti prova për të provuar se pasuritë në fjalë vinin nga aktiviteti kriminal i Elvin Merlikës, duke mos provuar lidhjen shkakësore mes kohës së krijimit të pasurive dhe përfshirjes në veprimtari kriminale. Një tjetër kusht i pazbuluar nga prokuroria, sipas gjyqtarit Bani, ishte vërtetimi se pasuritë në emër të personave të lidhur disponoheshin drejtpërdrejt ose tërthorazi nga personi nën hetim si pjesë e krimit të organizuar. Edhe pse ekzistonte lidhja familjare mes Merlikës dhe pesë personave të tjerë, nuk u provua se pasuritë e tyre ishin fiktive apo krijuar me qëllim për t’u fshehur.
Avokati Eugen Beçi mbështeti argumentet e vendimit, duke theksuar se data e kryerjes së veprës penale është një kufi themelor në hetimet pasurore. Pasuritë e krijuara para asaj date nuk mund t’i nënshtrohen konfiskimit. Ai shtoi se për pasuritë e krijuara pas dyshimit për vepër penale, ligji “Antimafia” ia vë barrën e provës personit të hetuar për të justifikuar ligjshmërinë e tyre.
Ndryshe nga kërkesa e Prokurorisë, e bazuar në bilancin negativ të ekspertimit, gjykata çmoi se “mendimet e ekspertit përbëjnë vetëm një këshillë për gjykatat”. Edhe pse ekspertiza mund të tërheqë vëmendje të veçantë, gjykatat duhet të argumentojnë nëse nuk pajtohen me konkluzionet e saj.
Në përfundim, gjyqtari Bani rrëzoi kërkesën e SPAK për konfiskimin e pasurive dhe urdhëroi revokimin e sekuestros së tyre. Prokuroria e Posaçme ka paraqitur ankim ndaj këtij vendimi.