Ligjvënësit amerikanë kërkojnë rikthimin e sanksioneve ndaj Milorad Dodikut.
Një grup dypartiak senatorësh dhe kongresistësh amerikanë i kanë bërë thirrje administratës së presidentit amerikan Donald Trump që t’i rikthejë sanksionet ndaj ish-liderit të serbëve të Bosnjës, Milorad Dodik, për shkak të, siç kanë theksuar ata, minimit të paqes dhe sigurisë së Ballkanit. Kjo iniciativë vjen pesë muaj pasi Trump i kishte hequr të gjitha masat ndëshkuese kundër Dodikut, familjarëve dhe bashkëpunëtorëve të tij.
Në një letër të publikuar nga Komiteti për Punë të Jashtme i Senatit amerikan, ligjvënësit i kanë kërkuar Sekretarit amerikan të Thesarit dhe Sekretarit amerikan të Shtetit të sanksionojnë Dodikun në përputhje me ligjin federal, duke përmendur se sanksionet ishte planifikuar të vazhdoheshin më 18 mars, sipas rregulloreve.
Iniciativa është shtyrë përpara nga senatorja demokrate Jeanne Shaheen dhe senatori republikan Thom Tillis. Mes nënshkruesve janë gjithashtu Chuck Grassley, Roger Wicker, Dick Durbin, Elizabeth Warren, Mike Turner dhe Ann Wagner.
Ligjvënësit amerikanë pretendojnë se Dodiku i ka vazhduar veprimet që “minojnë drejtpërdrejt Marrëveshjen e Dejtonit”, duke përfshirë qasjen pro ndarjes së Republikës Sërpska – entitetit serb të Bosnjë e Hercegovinës, duke sfiduar juridiksionin e institucioneve shtetërore dhe duke shkelur Aktin e Autorizimit për Mbrojtje Kombëtare të vitit 2026.
“Ndonëse e kuptojmë që heqja e sanksioneve mund të ketë qenë nxitur nga dëshira për stabilitet më të madh politik në Bosnje, veprimet e Dodikut e demonstrojnë qartë që ai nuk ka qëllime për ta ndjekur atë rrugë,” përmendet në letër.
Në një shtojcë të letrës, ligjvënësit rikujtojnë se Akti i Autorizimit për Mbrojtje Kombëtare kërkon vendosjen e sanksioneve jo më vonë se 90 ditë prej hyrjes së ligjit në fuqi dhe citojnë shembuj pse Dodiku përmbush kriteret – prej festimit të Ditës së Republikës Sërpska, një festë jokushtetuese, deri te lobimi në Uashington për “pavarësinë e Republikës Sërpska”.
Mes tjerash, zyrtarët amerikanë kanë përmendur rastin e Stasha Kosharacit, i cili pasi u largua nga lista e të sanksionuarve nga Shtetet e Bashkuara, dërgoi “një helmetë të periudhës naziste” në Zyrën e Përfaqësuesit të Lartë, të cilës ai vazhdimisht i ishte referuar si “strukturë pushtuese”. “Ky incident është pjesë e një modeli të vazhdueshëm sjelljeje të Dodikut dhe ndihmësve të tij, të cilët vazhdimisht kritikojnë dhe minojnë autoritetin e Zyrës së Përfaqësuesit të Lartë,” kanë thënë nënshkruesit e letrës.
Ligjvënësit kanë përmendur se Shtetet e Bashkuara “kanë luajtur rol kyç në ruajtjen e paqes dhe stabilitetit në Bosnje-Hercegovinë” dhe që “është në interesin kombëtar të SHBA-së që t’i mbajë përgjegjës ata që synojnë ta minojnë paqen e fituar mbi 30 vjet më parë.”
Milorad Dodik, ish-president i Republikës Sërpska, i cili do të largohet nga zyra më 2025, është dënuar me një vit burgim dhe i është vendosur një ndalesë prej gjashtë vjetësh për t’u marrë me aktivitete politike, për shkak të shkeljes së Marrëveshjes së Dejtonit, e cila i dha fund luftimeve në këtë shtet.
Administrata e ish-presidentit amerikan Joe Biden e sanksionoi Dodikun në vitin 2022 për korrupsion dhe kërcënim të stabilitetit dhe integritetit territorial të Bosnjë-Hercegovinës, dhe në fillim të vitit 2025, sanksionet u zgjeruan edhe tek anëtarët e familjes së tij. Trump ia hoqi sanksionet në tetor, pa ndonjë sqarim shtesë.
Sipas mediave amerikane, disa zyrtarë serbë pretendojnë se po punojnë vazhdimisht për t’i përmirësuar marrëdhëniet me Shtetet e Bashkuara, ndërkohë që kultivojnë lidhje të ngrohta me Rusinë.