Rreth 287 kandidatë do të merren në konsideratë për Çmimin Nobel për Paqen 2026, tha sekretari i Komitetit Norvegjez të Nobelit. Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka shumë mundësi të jetë mes tyre.
Nga nominimet e këtij viti, 208 janë individë dhe 79 janë organizata. Kristian Berg Harpviken, i cili mban këtë pozicion që nga janari i vitit 2025, shtoi se kishte shumë të nominuar të rinj krahasuar me vitin e kaluar.
“Meqenëse jam i ri në këtë punë, një nga gjërat që më ka habitur deri diku është sa shumë ripërtëritje ka nga viti në vit në listë,” tha Harpviken në një intervistë.
Ai nënvizoi rëndësinë e çmimit edhe në një periudhë me numër në rritje konfliktesh globale dhe presion mbi bashkëpunimin ndërkombëtar. “Çmimi i Paqes është edhe më i rëndësishëm në një periudhë si ajo në të cilën po jetojmë,” theksoi ai. “Ka po aq shumë punë të mirë, nëse jo më shumë, se kurrë.”
Udhëheqësit e Kamboxhias, Izraelit dhe Pakistanit kanë deklaruar se e kanë nominuar Trumpin për çmimin e këtij viti. Nominimet e tyre, nëse janë bërë, do të kenë qenë në pranverë dhe verë të vitit 2025, duke qenë të vlefshme pasi afati i fundit ishte 31 janari. Megjithatë, nuk ka mënyrë për t’i verifikuar pasi nominimet mbeten sekrete për 50 vjet. Harpviken nuk pranoi të konfirmojë nëse Trump ishte nominuar.
Është e rëndësishme të theksohet se një nominim nuk përbën një miratim nga organi i çmimeve. Përveç anëtarëve të komitetit, mijëra njerëz në mbarë botën mund të propozojnë emra, duke përfshirë anëtarë qeverish dhe parlamentesh, krerë shtetesh aktualë, profesorë universitarë të fushave të ndryshme dhe ish-laureatë të Çmimit Nobel për Paqen.
Në faqet e basteve, ku jepen mundësitë për laureatët e mundshëm, shfaqen shumë emra, siç janë Yulia Navalnaya, bashkëshortja e udhëheqësit të ndjerë të opozitës ruse Alexei Navalny, Papa Leo dhe Dhomat e Përgjigjes ndaj Emergjencave të Sudanit.
SHQETËSIM PËR SHËNDETIN E LAURETATES SË BURGOSUR IRANIANE
Harpviken shprehu shqetësimin e thellë të komitetit për shëndetin e laureates së Çmimit të Paqes për vitin 2023, aktivistes iraniane të të drejtave të njeriut Narges Mohammadi. Shëndeti i saj po përkeqësohet pasi ajo pësoi një atak në zemër në burg. Mbështetësit e saj thanë të mërkurën se jeta e saj ishte në rrezik të menjëhershëm.
“Motra e saj mundi ta vizitonte atë në burg dje dhe raportet që dalin pas kësaj janë në fakt mjaft alarmante për gjendjen e saj shëndetësore,” tha Harpviken. “Ne shohim se ka shumë presion ndërkombëtar tani. Prandaj shpresojmë që autoritetet iraniane t’i kushtojnë vëmendje kësaj dhe ta lirojnë atë në mënyrë që ajo të mund të marrë trajtimin e duhur mjekësor.”
KUSH TJETËR MUND TË NOMINOHET?
Midis kandidatëve të mundshëm për çmimin e këtij viti përmenden edhe Lisa Murkowski, senatore amerikane për Alaskën, dhe Aaja Chemnitz, anëtare e parlamentit danez e zgjedhur nga Groenlanda. Këto nomime janë bërë nga ligjvënësi norvegjez Lars Haltbrekken.
“Së bashku ata kanë punuar pa pushim për të ndërtuar besim dhe për të siguruar një zhvillim paqësor të rajonit të Arktikut gjatë shumë viteve,” tha Haltbrekken. Groenlanda ka qenë në fokus të veçantë këtë vit për shkak të përpjekjeve të vazhdueshme të Trump për të blerë ishullin nga Danimarka.
Çmimi Nobel për Paqen i këtij viti do të shpallet më 9 tetor, ndërsa ceremonia do të zhvillohet më 10 dhjetor. Laureatja e vitit të kaluar ishte Maria Corina Machado e Venezuelës.