“`html
ABI Bank, pas bashkimit me NOA, ka rrjetin e dytë më të madh të degëve në sistemin bankar
Në një intervistë për “Monitor”, Andi Ballta, Drejtor i Përgjithshëm i Bankës Amerikane të Investimeve (ABI Bank), trajton zhvillimet aktuale dhe perspektivat e sektorit bankar në Shqipëri.
Projektet në turizëm, ndërtim dhe energji pritet të vazhdojnë të ndikojnë pozitivisht në sistemin bankar. Z. Ballta thekson se të ardhurat nga turizmi po nxisin një diversifikim ekonomik, ku sipërmarrësit në këtë sektor po zgjerohen drejt energjisë apo prodhimit. Ai shton se Shqipëria është në fazën fillestare të ciklit të rritjes së turizmit, i cili mund të zgjasë deri në 60 vjet. Modeli i zhvillimit ekonomik bazuar mbi turizëm, energji dhe ndërtim konsiderohet shumë më konkurrues dhe realist për periudhën afatmesme.
Sipas tij, tipologjia e sfidave për sektorin bankar ka ndryshuar, duke u fokusuar në uljen e borxhit publik, përmirësimin e infrastrukturës, efikasitetin e sistemit gjyqësor dhe balancimin fiskal. Sektori i turizmit ka nevojë për investime publike më të mëdha në infrastrukturë (rrugë, kanalizime, energji, ujë), ndërsa z. Ballta sugjeron zgjerimin e fokusit të reformës në drejtësi drejt çështjeve komerciale dhe të pronësisë.
Ecuria e ABI Bank dhe zhvillimet në sektorin bankar
Gjatë vitit 2025, ABI Bank ka raportuar shifra rekord në rritjen e aseteve, depozitave, fitimit dhe kthimit nga kapitali. Për herë të parë, banka ka kaluar 100 milionë euro të ardhura dhe për të dhjetin vit radhazi ruan normën më të lartë të fitimit në sistemin bankar (mbi 30%). Gjithashtu, ABI vijon të ketë nivelin më të ulët të kredive të këqija.
Bashkimi i ABI me NOA në nëntor 2025 përbën një risi, pasi NOA ruan markën e saj ndërkohë që është pjesë e ABI. Ky bashkim pritet të dyfishojë fitimin neto të NOA-s deri në vitin 2027. Trinomi ABI, NOA dhe Tranzit ofron një ofertë të re në tregun bankar.
Grupi financiar rreth ABI Bank po zgjeron marrëdhëniet me një bazë klientele që i afrohet 100 mijë klientëve dhe personeli po i afrohet 1000 punonjësve. Maksimumi i kreditimit të ABI po i afrohet 40 milionë eurove, dhe 80 milionë euro për projekte infrastrukturore, duke mundësuar financimin e projekteve të rëndësishme në fushën e infrastrukturës, turizmit dhe energjisë.
Suksesi i ABI gjatë vitit 2025 reflekton suksesin e ekonomisë shqiptare dhe sistemit bankar. Krahas thellimit të digjitalizimit, vitet e fundit kanë shënuar edhe rritje të numrit të degëve dhe punonjësve në sektorin bankar.
Rrjeti i degëve dhe bankimi digjital
Fakt kyç i vitit 2025 është se ABI dhe NOA kanë mbyllur vitin me 63 degë, duke formuar rrjetin e dytë më të madh të degëve në sistemin bankar në vend. Kjo ofron mbulim mbarëkombëtar të shërbimeve financiare për klientët privatë dhe publikë.
Gjatë vitit 2026, ky rrjet do të përmirësohet, duke harmonizuar mundësitë e digjitalizimit me rëndësinë e kontaktit të drejtpërdrejtë me klientët. ABI do të vazhdojë t’i qaset digjitalizimit duke marrë parasysh nevojat e klientelës vendase, pa cenuar njohjen e klientit. Rrjeti i zgjeruar do të shtojë mundësi bankimi në vende si Bilisht, Kukës, Dibër dhe do të dyfishojë rrjetin ekzistues në qytete kryesore si Tirana, Durrësi, Vlora, Fieri, Saranda, Lezha.
Pas një dekade konsolidimi, në vitin 2026 pritet të rritet për herë të parë numri i bankave tregtare aktive në Shqipëri pas 20 vjetësh.
Konsolidimi bankar dhe tregu i pasurive të paluajtshme
Lidhur me konsolidimin e sistemit bankar, z. Ballta vlerëson se ka më shumë diskutim se zhvillim. Tregu bankar shqiptar është konkurrues por ende i vogël, dhe pritshmëritë e shitësve potencialë janë më të larta se më parë.
Për sa i përket rrezikut nga ekspozimi në tregun e pasurive të paluajtshme, pozicionimi i rregullatorëve konsiderohet korrekt dhe në linjë me praktikat botërore. Diskutimi për “flluskën” e pasurive të paluajtshme cilësohet si i pasaktë, duke u bazuar në të dhënat ekonomike. Për sa kohë Shqipëria ka potenciale turistike, përmirësime infrastrukturore, nivel të ulët borxhi mbi depozita dhe interes nga diaspora, nuk shihet asnjë rrezik sistemik.
Pritet që liberalizimi i lejeve dhe mungesa e infrastrukturës të krijojnë presion ulës në ritmin e rritjes së çmimeve në disa zona bregdetare dhe në Tiranë. Pritshmëritë pozitive të turizmit dhe investimet e huaja në ndërtim pritet të krijojnë presion negativ ndaj Euros, e cila parashikohet të vazhdojë trendin në rënie.
Hapja e aeroportit të Vlorës do të sjellë rritje të sektorit të turizmit dhe të çmimit të ndërtimeve në Jug. Për momentin, ekonomia shqiptare mund të preket më shumë nga situata financiare e kompanive ajrore se sa nga mbindërtimi. Zgjatja e konfliktit në Gjirin Persik mund të ndikojë në rritjen e çmimeve të biletave të avionit dhe si pasojë, një ulje modeste të prurjeve turistike.
Çështjet dhe sfidat kryesore për sektorin bankar në 2026
Projektet në turizëm, energji dhe infrastrukturë kanë mundësuar rritje ekonomike të shëndetshme, mbështetur nga sistemi bankar. Vlerësimet e agjencive ndërkombëtare (Moody’s, S&P, FMN, Banka Botërore) konfirmojnë rritjen ekonomike të vendit dhe sistemit bankar.
Të ardhurat nga turizmi po mundësojnë një diversifikim ekonomik, ku sipërmarrësit e turizmit po zgjerohen drejt energjisë, prodhimit, bujqësisë apo infrastrukturës. Potenciali i turizmit nuk ka filluar ende të ndihet plotësisht në Shqipëri.
Thellimi i aktivitetit të bankave me njohje të thellë lokale konsiderohet një risi domethënëse, e cila pritet të zgjerohet. Kjo do të inkurajojë kreditimin në vend dhe do të rrisë sigurinë për depozituesit.
Lehtësimi i kushteve të kreditimit për veprat e mëdha infrastrukturore në vitin 2025 ishte një vendim i rëndësishëm që duhet të shtrihet edhe në industri të tjera strategjike, duke pasur parasysh parashikimet e shëndetshme të rritjes ekonomike dhe sistemit bankar.
Nevojat e infrastrukturës në Shqipëri janë të mëdha dhe të domosdoshme, sidomos për sektorin e turizmit. Problemet me furnizimin me ujë, kanalizimet, dritat dhe rrugët kërkojnë një riorientim drejt inxhinierisë botërore për projektim, zbatim dhe monitorim.
Ulja e mëtejshme e normave të interesit të bonove qeveritare do të shtyjë bankat të pranojnë fitime më të ulëta dhe të përqendrohen te kreditimi ose ekspozimi në tregjet e huaja. Kjo mund të çojë në keqpozicionimin e kompanive lider dhe investitorëve në bono thesari.
Sistemi bankar ka nevojë për një zgjerim të fokusit të reformës në drejtësi, duke përfshirë çështjet komerciale dhe të pronësisë. Pjesa komerciale e reformës në drejtësi, e cila prek qindra miliarda euro pasuri, ka një ndikim ekonomik më të lartë dhe afatgjatë se sa ndikimi politik. Vonesat në gjykimin e çështjeve komerciale dhe pronësore kanë një ndikim të konsiderueshëm ekonomik, të cilin çdo ngadalësim i rritjes ekonomike do ta nxirrte më shpejt në pah.
“`