“`html
Avionët zjarrfikës shkaktojnë debat politik.
Partia Demokratike akuzon Ministrinë e Mbrojtjes për zhvillimin e fshehtë të tenderit, ndërsa ministria pretendon se të gjitha procedurat janë zhvilluar në përputhje me ligjin.
TIRANË – Tenderi për blerjen e tre avionëve zjarrfikës nga shteti shqiptar, të cilët pritet të jenë gati në fund të këtij viti, ka shkaktuar një përplasje mes Partisë Demokratike dhe qeverisë.
Ditën e sotme, PD kërkoi anulimin e tenderit me vlerë rreth 15 milionë euro, duke ngritur akuza për parregullsi në procedurë dhe duke i kërkuar SPAK të nisë hetimet për përgjegjësit.
Në një deklaratë për mediat, përfaqësuesja e PD-së për Antikorrupsionin, Genta Vangjeli, pretendoi se tenderi është fituar nga kompania AVIATION TRADE EUROPE, S.L., e cila, sipas opozitës, është përfshirë më herët në një çështje gjyqësore për korrupsion në Spanjë.
PD kërkon që procedura të pezullohet dhe të verifikohet nëse kompania plotësonte kriteret për të marrë pjesë në një kontratë publike me shtetin shqiptar.
Nga ana tjetër, Ministria e Mbrojtjes ka hedhur poshtë akuzat, duke deklaruar se procedura është zhvilluar në përputhje të plotë me ligjin për prokurimet në fushën e mbrojtjes dhe sigurisë.
Sipas ministrisë, nuk bëhet fjalë për një “tender të mbyllur”, por për një procedurë konkurruese, ku morën pjesë dy operatorë ekonomikë.
Kompania fituese, sipas institucionit, ka paraqitur ofertën me çmimin më të ulët, ndërsa operatori tjetër është skualifikuar për mosplotësim të kritereve ligjore, ekonomike dhe teknike.
Ministria ka kundërshtuar gjithashtu pretendimin se kompania fituese ndodhet në ndalim për kontrata publike, duke deklaruar se AVIATION TRADE EUROPE, S.L. ka paraqitur certifikatë të regjistrit penal që vërteton mungesën e rekordeve penale.
Sa i përket çështjes së përmendur në Spanjë, Ministria argumenton se bëhet fjalë për një proces tjetër gjyqësor, vendimi për të cilin nuk ka marrë formë të prerë dhe është ende në shqyrtim nga Gjykata e Lartë spanjolle, ndaj nuk përbën bazë ligjore për përjashtimin e kompanisë.
Debati vjen në një kohë kur Shqipëria po përballet çdo verë me situata të përsëritura zjarresh, ndërsa blerja e avionëve zjarrfikës është prezantuar nga qeveria si një masë për forcimin e kapaciteteve të emergjencave civile.
REAGIMI I PD
Publikimi në media i dokumenteve dhe informacioneve mbi tenderin prej 15 milionë eurosh për blerjen e tre avionëve për shuarjen e zjarreve, edhe njëherë tjetër tregon si Qeveria e Edi Ramës administron sigurinë dhe mbrojtjen kombëtare dhe si menaxhon paratë e shqiptarëve.
Sipas medias, Ministria e Mbrojtjes ka shpallur fituese kompaninë Air Tractor Europe S.L., e cila është përfshirë në vendime gjyqësore në Spanjë që lidhen me manipulimin e tenderëve dhe korrupsionin në sektorin e avionëve të shuarjes së zjarreve.
Vendimet e autoriteteve gjyqësore spanjolle, përveç dëmit korruptiv të paktën 150 milion euro, së bashku me vendimin e gjykatës supreme në Greqi në 2024, pengojnë kompaninë të marrë pjesë në procedura të prokurimit publik në vendet e Bashkimit Europian.
Në fakt, edhe legjislacioni shqiptar përmban të njëjtat klauzola penalitetesh:
- Bazuar në ligjin 36/2020 Për prokurimet në fushën e mbrojtjes dhe sigurisë, neni 38/1, AK (Autoriteti Kontraktor) skualifikon çdo operator kur ka të dhëna se ai është ose ka qenë i dënuar me vendim penal të formës së prerë për një sërë veprash penale përfshirë falsifikim, korrupsion; mashtrim etj.
- DST (Dokumentacioni Standard Tender) në fushën e mbrojtjes dhe sigurisë, në shtojcën 10, për tu plotësuar nga OE (Operatori Ekonomik) pjesëmarrës dhe për tu dorëzuar pranë AK kërkon që ofetuesi nën përgjegjësinë e tij të plotë të vetëdeklarojë se nuk është dënuar për asnjë nga veprat penale të parashikuara në nenin 38/1 të Ligjit Për prokurimet në fushën e mbrojtjes dhe sigurisë.
Në këto kushte, Partia Demokratike kërkon anulimin e menjëhershëm të procedurës dhe nisjen e hetimeve të thelluara nga SPAK për të penalizuar përgjegjësit.
PËRGJIGJA E MINISTRISË SË MBROJTJES
Në lidhje me deklaratën e bërë së fundmi nga Partia Demokratike si dhe qarkullimin në disa portale mbi procedurën e prokurimit për blerjen e tre avionëve për shuarjen e zjarreve, Ministria e Mbrojtjes sqaron opinionin publik se çdo procedurë prokurimi në fushën e mbrojtjes dhe sigurisë zhvillohet në përputhje të plotë me legjislacionin shqiptar në fuqi, mbi bazën e parimeve të ligjshmërisë, transparencës, konkurrencës dhe trajtimit të barabartë të operatorëve ekonomikë.
Ministria e Mbrojtjes hedh poshtë pretendimet se bëhet fjalë për një “tender të mbyllur” apo për një procedurë të zhvilluar në kundërshtim me ligjin. Procedura është zhvilluar si procedurë konkurruese për qëllime ushtarake, në përputhje me legjislacionin shqiptar për prokurimet në fushën e mbrojtjes dhe sigurisë. Në garë morën pjesë dy operatorë ekonomikë.
Operatori fitues paraqiti ofertën me çmimin më të ulët, ndërsa operatori tjetër u skualifikua pasi nuk plotësonte kriteret ligjore të kualifikimit, kapacitetit ekonomik dhe teknik.
Po aq i pavërtetë është edhe pretendimi se kompania fituese ndodhet nën ndalim për të kontraktuar me administratat publike. AVIATION TRADE EUROPE, S.L. ka paraqitur certifikatën e regjistrit penal që vërteton mungesën e çdo rekordi penal dhe ruan të drejtën e plotë për të marrë pjesë në procedura publike prokurimi.
Pretendimet e referuara në media lidhen me një çështje tjetër gjyqësore në Spanjë, ku vendimi nuk ka marrë ende formë të prerë dhe është në shqyrtim nga Gjykata e Lartë. Për rrjedhojë, ai nuk prodhon efekte juridike dhe nuk përbën bazë ligjore për përjashtimin e asnjë operatori ekonomik nga procedurat e prokurimit.
Kompania ka vijuar të kontraktojë normalisht me administrata publike të vendeve anëtare të NATO-s dhe partnerë të tjerë ndërkombëtarë, përfshirë vitet e fundit Ministrinë e Mbrojtjes së Qipros dhe Ministrinë e Brendshme të Malit të Zi.
Investimi për sigurimin e kapaciteteve ajrore për shuarjen e zjarreve është një projekt me rëndësi strategjike për rritjen e sigurisë civile, mbrojtjen e jetës së qytetarëve, të pasurisë dhe të mjedisit. Për këtë arsye, Ministria e Mbrojtjes mbetet e angazhuar që çdo procedurë të zhvillohet me përgjegjësi të plotë, në respekt të ligjit dhe të interesit publik.
“`