Hungaria heq dorë nga vetoja: BE nis procedurën për zhbllokimin e 90 miliardë eurove për Ukrainën dhe sanksionet e reja kundër Rusisë
Bashkimi Evropian ka filluar zyrtarisht procesin e brendshëm për të zhbllokuar një kredi prej 90 miliardë eurosh për Ukrainën dhe paketën e 20-të të sanksioneve kundër Rusisë. Ky hap duket se i jep fund ngërçit mes Budapestit dhe Kievit, pas muajsh intrigash.
Procedura, e njohur si “procedurë me shkrim”, filloi të mërkurën pasdite gjatë një takimi të ambasadorëve në Bruksel. Shtetet anëtare kanë në dispozicion 24 orë kohë për të paraqitur çdo kundërshtim. Qiproja, vendi që aktualisht mban presidencën e radhës të Këshillit të BE-së, pret që procedura të përfundojë të enjten pasdite, duke mundësuar shpalljen e një vendimi përfundimtar.
Edhe pse Hungaria ose Sllovakia mund ta parandalojnë miratimin me unanimitet, diplomatët e konsiderojnë këtë skenar si të pamundur. Euronews raporton se diplomatët e BE-së besojnë se një marrëveshje është pothuajse e sigurt, veçanërisht pas riparimit të tubacionit të naftës “Druzhba”, i cili ishte në qendër të vetos hungareze.
Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelenskyy, deklaroi të martën se infrastruktura e epokës sovjetike, e dëmtuar në fund të janarit nga dronët rusë, është riparuar dhe mund të rifillojë operacionet. Pritet që flukset të rifillojnë në orët në vijim.
“BE-ja i kërkoi Ukrainës të riparojë tubacionin e naftës ‘Druzhba’, i cili ishte dëmtuar nga Rusia. Ne e kemi riparuar atë. Shpresojmë që BE-ja do të përmbushë gjithashtu angazhimet e rëna dakord,” tha Zelenskyy në fjalimin e tij të mbrëmjes të së martës.
Kredia prej 90 miliardë eurosh ishte bllokuar prej muajsh nga kryeministri hungarez në largim, Viktor Orbán, i cili kishte akuzuar Kievin për bllokimin e flukseve për arsye “politike”. Orbán e kishte kthyer mosmarrëveshjen me Zelenskyy-n për “Druzhba”-n në një temë kryesore të fushatës së tij elektorale. Megjithatë, pas humbjes së bindshme nga udhëheqësi i opozitës Péter Magyar, i cili premtoi rivendosjen e sundimit të ligjit, përmirësimin e lidhjeve me BE-në dhe zhbllokimin e fondeve të BE-së, tranzicioni hungarez ka hapur rrugën për të thyer bllokimin.
Paketa e sanksioneve kundër Rusisë ishte gjithashtu bllokuar nga Hungaria dhe Sllovakia, kryesisht për shkak të çështjes së tubacionit “Druzhba”. Sllovakia ka deklaruar se vetoja do të hiqet sapo të rifillojë rrjedha e naftës.
Sanksionet e propozuara përfshijnë një ndalim të plotë të shërbimeve detare për anijet cisternë ruse të naftës. Megjithatë, kjo masë kërkon një marrëveshje në nivelin e G7, pasi Malta dhe Greqia, dy vende bregdetare, kanë shprehur shqetësime serioze. Një marrëveshje e tillë nga G7 nuk pritet së shpejti, duke pasur parasysh vendimin e fundit të Shtëpisë së Bardhë për të zgjatur lehtësimin e sanksioneve për naftën ruse, një zhvillim që ka shqetësuar shtetet evropiane.