“`html
Bizneset: Rritja e çmimeve të naftës po na dëmton, kërkojmë uljen e taksave ose rritje të çmimeve të tjera
Organizatat e biznesit nga e gjithë hapësira shqiptare i kanë bërë thirrje qeverive të ndërhyjnë menjëherë për të adresuar rritjen e çmimeve të karburanteve. Ato paralajmërojnë se situata aktuale po përbën një rrezik real për ekonominë, konkurrueshmërinë e bizneseve dhe fuqinë blerëse të qytetarëve.
Ky presion po reflektohet drejtpërdrejt në uljen e ritmit të aktivitetit ekonomik, rritjen e pasigurisë dhe shtyrjen e vendimeve për investime të reja. Në shumë raste, bizneset po detyrohen të rishikojnë planet e tyre strategjike, ndërsa disa sektorë po përballen me vështirësi reale për mbijetesë.
Bizneset kërkojnë një rishikim të përkohshëm dhe fleksibël të barrës fiskale mbi karburantet dhe paralajmërojnë se nëse nuk merren masa, do të ketë shtrenjtim të çmimeve të produkteve të tjera.
Në një deklaratë të përbashkët për mediat, Forumi Ekonomik Mbarëshqiptar, së bashku me Dhomën e Tregtisë dhe Industrisë Tiranë, Aleancën Kosovare të Bizneseve dhe organizata të tjera përfaqësuese të biznesit nga Shqipëria, Kosova, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi dhe Lugina e Preshevës, theksojnë se zhvillimet e fundit në tregun e karburanteve po ushtrojnë presion të fortë mbi ekonomitë e rajonit.
Rritja e vazhdueshme e çmimeve të karburanteve, e nxitur nga zhvillimet në tregjet globale të energjisë, tensionet gjeopolitike në Lindjen e Mesme dhe pasiguritë në zinxhirët e furnizimit, po i vendos ekonomitë e rajonit përballë një presioni të fortë dhe të qëndrueshëm. Për shkak të varësisë së lartë nga importet dhe strukturës ekonomike të ndjeshme, kjo krizë po reflektohet menjëherë në çdo segment të aktiviteteve ekonomike.
Në koordinim të ngushtë me komunitetin e biznesit nga rajoni, vlerësohet se kjo situatë po merr përmasa gjithnjë e më serioze dhe përbën një sfidë të përbashkët strukturore për ekonomitë e rajonit, e cila kërkon vëmendje të menjëhershme dhe të harmonizuar ndërinstitucionale.
Bizneset paralajmërojnë shtrenjtim të çmimeve të tjera
Sipas deklaratës, karburanti përfaqëson një nga elementët më të rëndësishëm për funksionimin normal të ekonomisë. Nga transporti dhe bujqësia, tek industria, turizmi dhe shërbimet, çdo sektor mbështetet në këtë input strategjik. Rritja e çmimeve të tij po prodhon një efekt zinxhir:
- Rritje të kostove të prodhimit dhe shërbimeve në të gjitha sektorët.
- Rritje të çmimeve për konsumatorin final.
- Uljë të fuqisë blerëse të familjeve.
- Dobësim të konkurrueshmërisë së bizneseve në tregjet rajonale dhe ndërkombëtare.
Ky efekt po reflektohet drejtpërdrejt në uljen e ritmit të aktivitetit ekonomik, rritjen e pasigurisë dhe shtyrjen e vendimeve për investime të reja. Në shumë raste, bizneset po detyrohen të rishikojnë planet e tyre strategjike, ndërsa disa sektorë po përballen me vështirësi reale për mbijetesë.
Të merren masa
Në emër të komunitetit të biznesit, kërkohen masa të menjëhershme, konkrete dhe të matshme për të përballuar këtë situatë:
- Rishikim i përkohshëm dhe fleksibël i barrës fiskale: Struktura aktuale e çmimit përmban një peshë të lartë taksash. Nevojitet ndërhyrje e targetuar për stabilizimin e tregut, në përputhje me praktikat e vendeve të Bashkimit Europian.
- Transparencë të plotë në formimin e çmimit: Publikim periodik i strukturës së çmimit; qartësim i faktorëve ndikues (çmimet në tregjet ndërkombëtare, taksat, akciza, etj.).
- Forcim të kontrollit dhe konkurrencës së ndershme: Monitorim aktiv i operatorëve; hetim i rasteve të mundshme të abuzimit; luftë kundër informalitetit.
- Mbështetje për sektorët më të ekspozuar: Transporti, bujqësia, industria prodhuese, shërbimet dhe turizmi kërkojnë masa konkrete lehtësuese për të ruajtur konkurrueshmërinë.
- Masa strukturore afatmesme dhe afatgjata: Krijimi i rezervave strategjike të naftës; diversifikimi i burimeve të energjisë; investime në energji alternative dhe eficiencë energjetike.
- Dialog i institucionalizuar qeveri-biznes: Kërkohet një dialog i hapur, i rregullt dhe funksional për hartimin e politikave efektive dhe të zbatueshme.
Deklarata është nënshkruar nga 12 organizata të biznesit, mes tyre Forumi Ekonomik Mbarëshqiptar, Dhoma e Tregtisë dhe Industrisë Tiranë, Aleanca Kosovare e Bizneseve, Shoqata e Ndërtuesve, Këshilli i Agrobiznesit Shqiptar, Shoqata Kombëtare e Transportit të Udhëtarëve të Shqipërisë, Shoqata Shqiptare e Turizmit, Shoqata e Industrisë Ushqimore Shqiptare, Shoqata e Industrisë së Përpunimit të Qumështit, Shoqata e Bimëve Medicinale, PRO-Eksport Albania dhe Shoqata e Grave Profesioniste, Afariste dhe Zejtare.
Nëse nuk merren masa, rritja e çmimeve do të jetë e fortë
Organizatat e biznesit kërkojnë veprim të menjëhershëm dhe konkret nga qeveritë dhe institucionet përkatëse. Çdo vonesë në vendimmarrje do të ketë kosto të drejtpërdrejta për ekonominë dhe qytetarët. Bizneset kërkojnë ndërhyrje urgjente, të matshme dhe të verifikueshme, me afate të qarta zbatimi.
Çdo mungesë reagimi në këtë moment kritik përbën përgjegjësi të drejtpërdrejtë institucionale për përkeqësimin e situatës ekonomike. Përgjegjësia për stabilitetin ekonomik është përgjegjësi e drejtpërdrejtë e institucioneve shtetërore. Biznesi nuk mundet dhe nuk duhet që të përballojë i vetëm këtë barrë.
Nëse nuk ndërmerren masa të menjëhershme:
- Rritja e çmimeve do të përshkallëzohet.
- Investimet do të frenohen.
- Vendet e punës do të rrezikohen.
- Ekonomia do të përballet me pasoja të rënda dhe afatgjata.
“`