“`html
Ministri Malaj sqaron konfliktin me Bankers Petroleum
Ministri i Financave sqaroi në Parlament situatën e krijuar me kompaninë Bankers Petroleum, e cila ka në koncesion shfrytëzimin e naftës në Patos Marinë. Sipas ministrit Malaj, çështja kërkon një trajtim faktik dhe kronologjik të ecurisë së saj që nga momenti i firmosjes së marrëveshjes, në mënyrë që të kuptohet historiku përpara se të vijë pagesa e detyrimit.
Kronologjia e çështjes:
- Në qershor të vitit 2004, qeveria shqiptare firmosi një marrëveshje hidrokarburesh për shfrytëzimin e burimit Patos-Marinë për një afat 25-vjeçar. Kjo marrëveshje u lidh me Saxon International Energy, e cila sot njihet si Bankers Petroleum Albania.
- Marrëveshja e vitit 2004 parashikonte lehtësira fiskale, duke përfshirë përjashtimin nga akciza për lëndët e përdorura gjatë proceseve hidrokarbure, pra gjatë nxjerrjes së naftës bruto. Produktet energjetike të përdorura gjatë këtyre proceseve ishin gjithashtu të përjashtuara nga akciza, bazuar në ligj, nga qershori 2004 deri më 1 prill 2014.
- Nga data 1 prill 2014, hynë në fuqi ndryshimet e paketës fiskale, sipas të cilave këto produkte energjetike nuk përjashtoheshin më nga akcizat.
- Në këtë periudhë, ka pasur korrespondenca mes administratës doganore dhe shoqërisë Bankers Petroleum nëse holluesi i përdorur ishte pjesë e këtyre përjashtimeve. Administrata doganore mbajti qëndrimin se produkte të tilla nuk ishin të përjashtuara nga akciza.
- Në shtator të vitit 2014, administrata doganore njoftoi shoqërinë për një detyrim akcize të papaguar në lidhje me holluesin e përdorur gjatë proceseve hidrokarbure, në vlerën prej 589 milionë lekë.
- Bankers Petroleum ankimoi në gjykatë këtë akt administrativ. Procesi gjyqësor, duke kaluar të gjitha hallkat, përfshirë Gjykatën e Lartë, zgjati pothuajse 10 vjet.
- Në mars të vitit 2022, Gjykata e Lartë mori vendimin përfundimtar, duke i dhënë të drejtë administratës doganore për vjeljen e akcizës nga produktet energjetike të përdorura gjatë proceseve hidrokarbure.
- Në maj të vitit 2019, gjatë vazhdimit të proceseve gjyqësore, u krye një kontroll pranë shoqërisë. Më 31.05.2019, Dogana lëshoi një akt administrativ tjetër, duke vendosur detyrime për shoqërinë në shumën prej 3.09 miliardë lekë, plus një gjobë sa trefishi i detyrimit (rreth 9 miliardë lekë), duke arritur në total 12.48 miliardë lekë.
- Në qershor 2019, kompania paraqiti kundërshtimet e saj, por Autoriteti Doganor nuk i pranoi. Më pas, pati korrespondencë mes Doganës, Ministrisë së Financave dhe Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë lidhur me ekzekutimin e këtij akti administrativ.
- Në korrik 2019, pas konsultimeve, u vendos pezullimi i arkëtimit të këtij akti administrativ, me arsyetimin se duhet të përfundonte procesi gjyqësor për të njëjtin akt administrativ të vitit 2014.
- Paralelisht me çështjet gjyqësore, në vitin 2021 u hap gjyqi i arbitrazhit midis shtetit shqiptar dhe Bankers Petroleum, ku një ndër pretendimet e kompanisë ishte edhe çështja e diluentit/holluesit.
- Në vitin 2022, Gjykata e Lartë dha të drejtë administratës doganore për aktin administrativ të vitit 2014.
- Procesi i arbitrazhit përfundoi në qershor 2024, me një vendimmarrje që i dha të drejtë shtetit shqiptar, përfshirë çështjen e diluentit/holluesit.
- Ky vendim i arbitrazhit u ankimua nga Bankers Petroleum në gjykata ndërkombëtare, të cilat në dhjetor 2024 i dhanë sërish të drejtë shtetit shqiptar.
- Në shtator 2025, administrata doganore kërkoi riaktivizimin e procedurave administrative për ekzekutimin e vendimeve. Kompania nisi procedura në gjykatat administrative për pezullimin e masës së sigurimit të padisë, proces që zgjati deri më 9 dhjetor 2025.
- Më 9 dhjetor 2025, gjykatat shqiptare i dhanë të drejtë administratës doganore.
- Menjëherë pas këtij vendimi, administrata doganore nisi veprimet për ekzekutimin e detyrimit. Megjithatë, rezultoi se Bankers Petroleum nuk kishte likuiditetin e nevojshëm (rreth 120 milionë euro) në llogaritë bankare për të mbuluar detyrimin.
- Paralelisht, kompania ankimoi në gjykatë aktin administrativ të vitit 2019 për trajtimin në themel të çështjes lidhur me detyrimin prej 3 miliardë lekësh dhe gjobën prej rreth 9 miliardë lekësh (total 12.48 miliardë lekë), çështje që aktualisht po trajtohet nga gjykatat shqiptare.
- Pavarsësisht kësaj, administrata doganore dhe shoqëria arritën një dakordësi për pagesën e detyrimit prej 3 miliardë lekësh (rreth 30 milionë euro), ndërkohë që procesi gjyqësor vazhdon.
- Marrëveshja parashikon pagesa me këste: 350.000$ për tre muajt e parë, 500.000$ për tre muajt e mëpasshëm dhe 973.000$ për periudhën e mbetur të marrëveshjes, e cila përfundon më 4 shkurt 2026.
- Deri më datën e raportimit, kompania ka respektuar marrëveshjen dhe janë mbledhur 1.5 milionë dollarë.
Ministri Malaj nënvizoi rëndësinë e trajtimit kronologjik të kësaj çështjeje për të kuptuar të gjitha hapat e ndjekura nga shteti shqiptar ndër vite.
“`