“`html
Rikthehet projektligji për anëtarësimin me detyrim në Dhomën Kombëtare, tarifa deri në 70 mijë lekë në vit
Qeveria ka paraqitur sërish projektligjin për anëtarësimin e detyrueshëm të bizneseve në Dhomën Ekonomike Kombëtare, një propozim që është hasur me kundërshtime të vazhdueshme nga ana e sipërmarrjeve.
Sipas projektligjit të ri, “Për Dhomën Ekonomike Kombëtare”, i cili është vënë në dispozicion për konsultim publik, të gjitha subjektet tregtare aktive do të bëhen automatikisht anëtare të Dhomës Ekonomike Kombëtare.
Projektligji përcakton se çdo subjekt tregtar me status aktiv në Regjistrin Tregtar, në momentin e hyrjes në fuqi të ligjit, bëhet anëtar i Dhomës “ipso lege”, pra automatikisht. E njëjta dispozitë vlen edhe për subjektet e reja që regjistrohen ose aktivizohen në Regjistrin Tregtar pas hyrjes në fuqi të ligjit.
Përjashtim nga anëtarësimi i detyrueshëm bëhet për subjektet që kanë detyrimin ligjor të regjistrohen ose të anëtarësohen në dhoma, urdhra profesionalë apo organizime të tjera të krijuara me ligj të posaçëm.
“Anëtarësimi në Dhomën Ekonomike Kombëtare ‘ipso lege’, nuk zbatohet për subjektet tregtare që janë të detyruara të regjistrohen ose të anëtarësohen në dhoma, urdhra profesionalë, organizata profesionistesh, shoqata biznesi, dhoma bilaterale ose multilaterale biznesi të krijuar me ligj të posaçëm”, thuhet në projektligj.
Anëtarësimi do të shoqërohet me një tarifë vjetore regjistrimi, e cila do të bëhet e detyrueshme pas përfundimit të periudhës tranzitore të parashikuar në ligj.
- Për subjektet që nuk janë tatimpaguese të tatimit mbi fitimin, tarifa do të jetë 1,000 lekë në vit.
- Për bizneset e tjera, tarifa do të miratohet nga Asambleja e Përgjithshme e Dhomës Ekonomike Kombëtare, duke u bazuar në formën ligjore, madhësinë e ndërmarrjes, numrin e punonjësve dhe xhiron vjetore. Në asnjë rast, kjo tarifë nuk do të kalojë 70,000 lekë në vit.
- Për subjektet që regjistrohen për herë të parë në Regjistrin Tregtar, tarifa për vitin e parë do të jetë 1,000 lekë. Pas vitit të parë, ato do t’i nënshtrohen regjimit të përgjithshëm të tarifave.
Periudha tranzitore përkufizohet si periudha nga hyrja në fuqi e ligjit deri në përfundimin e mandateve të organeve aktuale të zgjedhura sipas ligjit të mëparshëm për Dhomat e Tregtisë dhe Industrisë. Gjatë kësaj periudhe, subjektet tregtare do të kenë statusin e anëtarit dhe do të gëzojnë të drejtat dhe detyrimet që rrjedhin nga kjo anëtarësi, por nuk do të jenë të detyruara të paguajnë tarifën vjetore të regjistrimit.
Tarifa do të paguhet nëpërmjet sistemit bankar, jo më vonë se 30 prilli i vitit pasardhës. Procedurat e mbledhjes dhe derdhjes së saj do të përcaktohen me akt nënligjor të Këshillit të Ministrave. Mosrespektimi i pagesës së tarifës do të përbëjë kundërvajtje administrative dhe do të dënohet me gjobë, masa e së cilës do të përcaktohet gjithashtu me akt nënligjor.
Dhoma Ekonomike Kombëtare pritet të funksionojë si person juridik i së drejtës publike dhe të ketë një rol më të gjerë se dhomat aktuale të tregtisë. Ajo do të përfaqësojë interesat e sipërmarrjes, do të koordinojë dhomat sektoriale dhe do të ushtrojë funksione publike të deleguara. Ndër funksionet e saj do të jenë identifikimi, verifikimi dhe përditësimi i kodeve NVE të bizneseve, ofrimi i mbështetjes për procedurat e regjistrimit në QKB, lëshimi i certifikatave origjine, “Carnet ATA” dhe “Carnet TIR”, si dhe kryerja e analizave dhe studimeve ekonomike.
Projektligji parashikon gjithashtu që Dhoma Ekonomike Kombëtare të ketë akses në Regjistrin Tregtar, Regjistrin e Lejeve, Licencave dhe Autorizimeve, për ushtrimin e funksioneve të saj publike dhe shkëmbimin e të dhënave me Qendrën Kombëtare të Biznesit.
Biznesi kundër projektligjit
Projektligji është kundërshtuar prej kohësh nga dhomat dhe shoqatat kryesore të biznesit. Në vitin 2024, 19 shoqata biznesi dhe dhoma tregtie i dërguan një letër të përbashkët qeverisë, duke argumentuar se anëtarësimi i detyrueshëm cenon lirinë e organizimit të sipërmarrjes. Kundërshtime u ngritën edhe gjatë konsultimit publik nga Dhoma Amerikane e Tregtisë, Dhoma Italiane e Tregtisë, FIAA dhe organizata të tjera.
Dhoma Amerikane e Tregtisë argumentoi se anëtarësimi i detyrueshëm bie ndesh me parimin kushtetues të lirisë së organizimit dhe se tarifa e regjistrimit mund të bëhet një barrë financiare e re për biznesin. FIAA ngriti shqetësime lidhur me ndikimin e qeverisë mbi strukturën e re, ndërsa 19 organizatat që firmosën letrën e përbashkët kërkuan që çdo biznes të ketë të drejtën të zgjedhë vetë nëse dhe në cilën organizatë dëshiron të anëtarësohet.
Kundërshtimi ndaj këtij modeli nuk është i ri. Edhe në vitin 2016, qeveria tentoi të vendoste anëtarësimin e detyrueshëm, por u tërhoq pas kundërshtimit të fortë të shoqatave të biznesit. Në atë kohë, përfaqësuesit e sipërmarrjes e cilësuan skemën si një “taksë të fshehtë” dhe shprehën shqetësimin se një model i tillë do të rriste kontrollin e qeverisë mbi përfaqësimin e biznesit.
Në variantin më të fundit të projektligjit, pikat kryesore të kundërshtuara nuk kanë pësuar ndryshime thelbësore: anëtarësimi mbetet “ipso lege”, pra automatik për shumicën e subjekteve tregtare, dhe tarifa vjetore arrin deri në 70,000 lekë për bizneset që paguajnë tatim mbi fitimin.
Regjistrimi në Dhomën Ekonomike Kombëtare dhe tarifat
Për ofrimin dhe administrimin e shërbimeve publike të deleguara, subjektet tregtare i nënshtrohen regjistrimit pranë Dhomës Ekonomike Kombëtare dhe duhet të paguajnë tarifën vjetore të regjistrimit. Kjo tarifë paguhet kundrejt përfitimit të shërbimeve dhe funksioneve publike të deleguara të ofruara nga Dhoma Ekonomike Kombëtare.
Tarifa vjetore e regjistrimit bëhet e detyrueshme pas përfundimit të periudhës tranzitore.
- Pagesa e tarifës për vitin aktual kryhet nëpërmjet sistemit bankar jo më vonë se data 30 prill e vitit pasardhës. Për vitet në vijim, ky afat mbetet i njëjtë.
- Proçedurat dhe modalitetet për derdhjen dhe mbledhjen e tarifës vjetore të regjistrimit përcaktohen me akt nënligjor të Këshillit të Ministrave.
- Gjatë periudhës tranzitore, subjektet tregtare gëzojnë statusin e anëtarit dhe të drejtat e detyrimet që rrjedhin nga kjo anëtarësi, pa qenë të detyruara për pagesën e tarifës.
- Pas periudhës tranzitore, subjektet që nuk janë subjekt i tatimit mbi fitimin sipas legjislacionit në fuqi do të paguajnë një tarifë vjetore regjistrimi prej 1,000 lekësh.
- Pas periudhës tranzitore, tarifa vjetore për subjektet e tjera do të miratohet nga Asambleja e Përgjithshme e Dhomës Ekonomike Kombëtare, bazuar në kriteret e përcaktuara në statut (formë ligjore, madhësi ndërmarrjeje, numër punonjësish dhe xhiro vjetore), por nuk do të kalojë 70,000 lekë në vit.
- Pas periudhës tranzitore, tarifa vjetore e regjistrimit për subjektet që regjistrohen për herë të parë në Regjistrin Tregtar do të jetë 1,000 lekë. Pas vitit të parë, ato i nënshtrohen regjimit të përgjithshëm të tarifave.
Tarifat vjetore të miratuara nga Asambleja e Përgjithshme do të publikohen në faqen zyrtare të Dhomës Ekonomike Kombëtare.
Mosshlyerja e tarifës vjetore të regjistrimit përbën kundërvajtje administrative dhe dënohet me gjobë, sipas përcaktimeve me akt nënligjor.
Neni 2, pika 17, “Periudha tranzitore” përkufizohet si periudha kohore që fillon nga data e hyrjes në fuqi të ligjit deri në përfundimin e mandateve të organeve ekzistuese të zgjedhura sipas ligjit të mëparshëm “Për Dhomat e Tregtisë dhe Industrisë”, gjatë së cilës kryhen masat organizative, administrative dhe zgjedhore për funksionimin e sistemit të ri të dhomave.
“`