Duke marrë parasysh titullin dhe përmbajtjen e artikullit, si dhe duke respektuar rregullat e sigurisë, do të auditoj dhe rishkruaj tekstin origjinal.
Përmbajtja origjinale nuk përmban elemente të gjuhës së urrejtjes, dhunës, diskriminimit, përmbajtjes eksplicite ose përmendjeve të ndjeshme. Prandaj, do të vazhdoj me rishkrimin e saj.
***
Si do të llogaritet taksa për banesën e parë; Kush do të paguajë më shumë nga formula e re
Projektligji i propozuar nga Ministria e Financave për taksën e re të pasurive të paluajtshme, për banesën e parë, pavarësisht zbritjes prej 50% të vlerës së shtëpisë si të patatueshme, pritet të rrisë detyrimin për pronat më të shtrenjta. Edhe me formulën e re të propozuar, detyrimi për taksën e banesës do të llogaritet mbi vlerën e pronës, por shkalla e taksës propozohet të jetë nga 0.1% deri në 0.2%, nga 0.05% që është aktualisht në fuqi.
Shkalla e propozuar për taksën e ndërtesave të banimit rritet nga 2 deri në 3 herë krahasuar me normat aktuale.
Për taksimin e banesës së parë, formula e re përcakton një zbritje prej 50% të vlerës së shtëpisë si të patatueshme. Megjithatë, përfitimi i kësaj zbritjeje, që do të thotë pagesa e gjysmës së taksës, do të jetë i mundur vetëm nëse vlera e shtëpisë (mbi të cilën do të llogaritet taksa) nuk kalon dyfishin e vlerës së pragut maksimal të patatueshëm. Ky prag është i ndarë në shtatë kategori, sipas bashkive.
Në rast të kundërt, nëse vlera e shtëpisë tejkalon dyfishin e vlerës së pragut të patatueshëm, qytetari do të përfitojë zbritje vetëm për pragun e përcaktuar në projektligj. Kjo do të thotë se nuk do të përfitohet 50% e vlerës së shtëpisë si e patatueshme.
Thënë më thjesht:
- Nëse vlera e shtëpisë është më e ulët se dyfishi i pragut të zbritjes, taksa do të llogaritet për 50% të vlerës së shtëpisë.
- Nëse vlera e shtëpisë është mbi dyfishin e pragut të zbritjes, si vlerë e patatueshme do të merret vetëm pragu i zbritjes.
“Zbritja për banesën e parë përjashton nga taksimi një pjesë të vlerës së saj. Për banesat me vlerë deri në dyfishin e pragut të zbritjes, taksa llogaritet vetëm mbi 50% të vlerës së banesës. Si rrjedhojë, individi është i detyruar të paguajë vetëm gjysmën e taksës që do të paguante nëse prona nuk do të ishte banesa e tij e parë. Për banesat e para me vlerë më të lartë, nga taksimi përjashtohet vetëm pjesa e vlerës që korrespondon me pragun e zbritjes, ndërsa taksa llogaritet mbi pjesën e vlerës që tejkalon këtë prag”, shpjegohet në relacionin e draftit.
Pragu maksimal i zbritjes është propozuar të ndahet në shtatë kategori bashkish. Në kategorinë e parë është vendosur bashkia e Tiranës, me një prag maksimal të patatueshëm deri në 8.4 milionë lekë. Në kategorinë e dytë përfshihen bashkitë e Durrësit, Himarës, Vlorës dhe Sarandës, me një prag maksimal të patatueshëm prej 4,750,000 lekë.
Shembull konkret: Nëse një qytetar në Tiranë disponon një pronë, banesën e tij të parë, me vlerë 10 milionë lekë, taksa do t’i llogaritet mbi gjysmën e vlerës së shtëpisë, pasi vlera e saj (10 milionë lekë) është nën dyfishin e pragut të patatueshëm (8.4 milionë lekë x 2 = 16.8 milionë lekë). Në këtë rast, nëse llogarisim detyrimin me shkallën e propozuar prej 0.1%, do të jenë 5,000 lekë në vit (5 milionë lekë, që është gjysma e vlerës së shtëpisë, pasi qytetari përfiton zbritje 50% të vlerës së patatueshme x 0.1% = 5,000 lekë në vit).
Nëse qytetari përfiton zbritjen prej 50% të vlerës së shtëpisë si të patatueshme, detyrimi për taksën e ndërtesës nuk do të ndryshojë nga sa paguan aktualisht. Formula në fuqi llogarit detyrimin për taksën e ndërtesës në masën 0.05% të vlerës së shtëpisë. Vlera e shtëpisë llogaritet mbi çmimet e referencës. Për Tiranën, në vitin 2023 u miratuan çmimet e reja fiskale për 32 zona kadastrale. Sipas llogaritjeve të “Monitor”, detyrimi për taksën e ndërtesës në Tiranë, i llogaritur mbi çmimet e reja të referencës, varion nga 3,600 lekë deri në 10,200 lekë në vit, sipas zonave kadastrale, për një apartament me sipërfaqe 90 m2.
Ndërkohë, me formulën e re, nëse një apartament ka vlerë 20 milionë lekë, duke qenë mbi dyfishin e pragut të zbritshëm (8.4 milionë lekë x 2 = 16.8 milionë lekë), qytetari nuk përfiton zbritje të patatueshme sa 50% e vlerës së shtëpisë, por vetëm pragun e lejuar. Kështu, përllogaritja bëhet:
20 milionë lekë (vlera e shtëpisë) – 8.4 milionë lekë (pragu i zbritjes për Bashkinë Tiranë) = 11.6 milionë lekë (është vlera e shtëpisë mbi të cilën llogaritet taksa). Pastaj, 11.6 milionë lekë x 0.1% (niveli i propozuar i taksës) = 11,600 lekë në vit, detyrimi i ri për t’u paguar.