SHBA dhe Irani pezullojnë përkohësisht sulmet, bien çmimet e naftës pas shpresave për qetësimin e situatës në Lindjen e Mesme
Shtetet e Bashkuara dhe Irani kanë pezulluar përkohësisht operacionet ushtarake pas 13 netësh bombardimesh intensive, duke ulur përkohësisht tensionet që kishin çuar dy vendet në prag të një konflikti të hapur. Sipas një zyrtari të lartë iranian, Teherani është i gatshëm të ndalojë sulmet ndaj bazave amerikane në rajon për aq kohë sa Uashingtoni respekton armëpushimin e përkohshëm.
Deeskalimi vjen pas një periudhe tensionesh të larta, të shkaktuara nga sulmet iraniane ndaj anijeve tregtare në Ngushticën e Hormuzit, një nga korridoret më të rëndësishme të transportit të naftës në botë.
Megjithatë, sipas burimeve të Pentagonit, vendimi i presidentit amerikan Donald Trump për të pezulluar bombardimet nuk është marrë vetëm për arsye diplomatike. Gjatë një takimi të zhvilluar të premten, drejtues të lartë ushtarakë dhe politikë shprehën shqetësime mbi efektivitetin e vazhdimit të operacionit.
Sipas CNN, zëvendëspresidenti J.D. Vance shprehu rezerva për vijimin e fushatës ushtarake, ndërsa Axios raportoi se komandanti i forcave amerikane në Lindjen e Mesme, Admirali Brad Cooper, argumentoi se bombardimet kishin arritur kufijtë e efektivitetit të tyre. Ndërkohë, kryetari i Shtabit të Përbashkët të Ushtrisë, gjenerali Dan Kaine, paralajmëroi Shtëpinë e Bardhë se operacionet e zgjatura kishin nisur të konsumonin rezervat strategjike të municioneve dhe sistemeve të mbrojtjes ajrore, duke rritur rrezikun për forcat amerikane në rajon.
Ambasadori amerikan në OKB, Mike Walz, deklaroi se pauza synon t’i japë hapësirë diplomacisë, duke theksuar se ushtria amerikane mbetet plotësisht e përgatitur, por se administrata Trump kishte trashëguar një situatë të vështirë në fushën e mbrojtjes.
Megjithatë, në Teheran mbizotëron skepticizmi. Zyrtarët iranianë e konsiderojnë ndërprerjen e sulmeve më shumë si një manovër taktike sesa një hap të sinqertë drejt paqes. “Ka më shumë skepticizëm sesa optimizëm. Irani ka përjetuar shumë zhgënjime nga iniciativat amerikane në të kaluarën dhe kjo pauzë shihet si taktike, jo reale”, tha një zyrtar i lartë iranian për Reuters.
Edhe qytetarët iranianë shprehen të pasigurt për të ardhmen. “Të gjithë jetojmë në ankth. Trump po luan lojëra me Iranin. As nuk po e mbyll luftën, as nuk po largohet nga rajoni dhe as nuk po ndërmerr një ofensivë vendimtare. Është rraskapitëse”, tha një biznesmen 49-vjeçar nga Teherani për Reuters.
Bien çmimet e naftës
Pezullimi i përkohshëm i luftimeve ndikoi menjëherë edhe në tregjet ndërkombëtare të energjisë. Çmimi i naftës Brent ra me rreth 4%, duke zbritur në 92.82 dollarë për fuçi, ndërsa nafta amerikane West Texas Intermediate (WTI) u ul në 85.29 dollarë për fuçi. Rënia u nxit nga shpresat se një zgjidhje diplomatike mund të lejojë rikthimin gradual të transportit detar në Ngushticën e Hormuzit.
Megjithatë, sipas kompanisë së analizës së transportit detar Kpler, trafiku mbetet shumë i kufizuar. Gjatë fundjavës më pak se 10 anije mallrash kaluan çdo ditë përmes Hormuzit. Analisti Saul Kavonic nga MST Marquee paralajmëroi se rikuperimi i lëvizjes së anijeve do të jetë i ngadaltë, pasi kompanitë e transportit kërkojnë garanci më të mëdha sigurie përpara se të rifillojnë aktivitetin normal në një nga rrugët më të rëndësishme të tregtisë globale të naftës.