“`html
Ujësjellësit vijojnë të rrisin borxhet e energjisë, fatura zë 24% të kostove operative
Kostoja e energjisë elektrike vazhdon të jetë një nga sfidat kryesore financiare për shoqëritë ujësjellës-kanalizime, ndërsa detyrimet e prapambetura ndaj furnizuesit të energjisë po shtohen. Kjo konstatohet në Raportin e Performancës 2025 të Entit Rregullator të Ujit (ERRU).
Shpenzimet për energji elektrike arritën në rreth 2.55 miliardë lekë gjatë vitit 2025, duke shënuar një rritje prej rreth 85.8 milionë lekë, ose 3.5%, krahasuar me vitin paraprak. Sipas ERRU-së, energjia elektrike përbën rreth 24% të kostove operative dhe të mirëmbajtjes (O&M) të sektorit, duke u shndërruar në një nga zërat më të rëndësishëm të shpenzimeve për operatorët.
Rritja e kostos së energjisë vjen në një periudhë kur ujësjellësit përballen me presione financiare, për shkak të diferencës mes të ardhurave dhe kostove të aktivitetit. Megjithëse treguesit financiarë të sektorit janë përmirësuar në vitin 2025, me mbulimin e kostove të operimit dhe mirëmbajtjes që arriti në 116.8%, disa operatorë vazhdojnë të mos arrijnë të mbulojnë kostot bazë të funksionimit.
ERRU e lidh peshën e lartë të energjisë në kostot e sektorit me nevojën për përmirësim të eficiencës së operatorëve. Raporti thekson se “kontrolli i kostove operative, rritja e eficiencës së stafit, optimizimi i konsumit të energjisë elektrike dhe reduktimi i humbjeve të ujit mbeten faktorët kryesorë për forcimin e qëndrueshmërisë financiare afatgjatë të sektorit”.
Krahas rritjes së shpenzimeve, detyrimet ndaj operatorëve të energjisë vazhdojnë të jenë një problem për një pjesë të shoqërive ujësjellës-kanalizime. ERRU raporton se detyrimet e prapambetura ndaj OSHEE-së akumulohen nga viti në vit, duke rritur nivelin e detyrimeve të pagueshme të sektorit. “Detyrimet e prapambetura ndaj OSHEE-së vijojnë të akumulohen nga viti në vit, duke rritur nivelin e detyrimeve të pagueshme, pavarësisht subvencioneve të akorduara nga qeveria qendrore”, thuhet në raport.
Energjia elektrike është një kosto e rëndësishme për funksionimin e sistemeve të furnizimit me ujë, pasi lidhet me proceset e pompimit, transportit dhe shpërndarjes së ujit në rrjet. Për këtë arsye, ERRU e konsideron optimizimin e konsumit të energjisë si një nga elementët që ndikojnë në performancën financiare të operatorëve.
Presioni nga kostot e energjisë reflektohet edhe në diferencat e mëdha mes shoqërive. Në vitin 2025, vetëm 8 nga 17 operatorë arritën të mbulonin kostot e operimit dhe mirëmbajtjes, ndërsa 9 shoqëri, ose 53% e totalit, vazhduan të mos i mbulonin këto kosto. Sipas raportit të ERRU-së, përmirësimi i performancës financiare të sektorit kërkon jo vetëm rritje të të ardhurave, por edhe kontroll më të mirë të kostove kryesore.
“`