“`html
Titulli: Buxheti arkëtoi 18 milionë euro më shumë në 5 muaj, vetëm nga shtrenjtimi i naftës dhe benzinës
Rritja e çmimit të karburanteve që nga fillimi i muajit mars, pas përshkallëzimit të konflikteve në Lindjen e Mesme, ka ndikuar negativisht te të ardhurat e përdoruesve të mjeteve, operatorëve të transportit publik dhe, si pasojë, te të gjithë të tjerët, të cilëve u janë shtuar kostot nga transporti.
Aktualisht, një litër naftë kushton 219 lekë dhe benzina 205 lekë, ndërsa deri në mars çmimet ishin rreth 175 lekë.
Buxheti rezulton të jetë më i fituari nga kjo situatë, duke arkëtuar të ardhura më të larta nga shtrenjtimi i naftës, kryesisht përmes Tatimit mbi Vlerën e Shtuar (TVSH) prej 20%, i cili i ngarkohet konsumatorit dhe shtohet në çmimin final të pakicës.
Sipas të dhënave nga Drejtoria e Doganave, të përpunuara nga Monitor, nga muaji mars deri në korrik, buxheti ka arkëtuar nga importi i naftës dhe benzinës, përmes taksës doganore, akcizës dhe TVSH-së, rreth 20.2 miliardë lekë. Kjo përfaqëson një rritje prej 9.1% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë, ose rreth 1.7 miliardë lekë (afro 18 milionë euro) më shumë.
Për të njëjtën periudhë, importi ishte 387 milionë litra, ose 0.6% më pak se një vit më parë. Ky tregues sugjeron se rritja e të ardhurave është tërësisht rezultat i shtrenjtimit të çmimeve.
Rreth 80% e importit është naftë dhe pjesa tjetër benzinë.
Në dy muajt e parë të vitit, një litër naftë u zhdoganua me rreth 50 lekë për litër. Çmimi u rrit në mars në 81.4 lekë dhe arriti kulmin në prill në 99 lekë. Pas një rënieje të përkohshme në prill, korriku solli sërish një shtrenjtim në 83 lekë. E gjithë diferenca e çmimit është përkthyer në të ardhura më të larta nga TVSH.
Edhe benzina u shtrenjtua, duke arritur deri në 74 lekë për litër në maj, nga 45 lekë në shkurt.
Megjithëse ka arkëtuar rreth 18 milionë euro më shumë të ardhura vetëm nga shtrenjtimi i naftës, qeveria shqiptare, e cila takson naftën më shumë se çdo vend tjetër në Ballkan, nuk ka ofruar kompensime financiare për qytetarët përmes lehtësive fiskale, ndryshe nga vendet e tjera të rajonit.
Për shkak të barrës së lartë fiskale, nafta në Shqipëri kushton 41% më shumë se në Maqedoninë e Veriut (më e lira në rajon) dhe 17% më shumë se në Serbi.
Nafta në Shqipëri është 30% më e shtrenjtë se mesatarja e rajonit prej 1.77 lekë për litër, sipas përllogaritjeve të “Monitor”.
Ndërsa në vendet e tjera të rajonit zbatohet një strukturë e thjeshtë për llogaritjen e çmimit të naftës (çmimi bazë + akcizë dhe mbi këtë shumë llogaritet TVSH-ja), në Shqipëri, përveç akcizës prej 0.37 euro për litër dhe TVSH-së 20%, aplikohen edhe dy taksa shtesë: taksa e qarkullimit (27 lekë për litër) dhe taksa e karbonit (3 lekë për litër). Kjo bën që struktura fiskale në Shqipëri të jetë dukshëm më e rënduar, duke përbërë rreth 50% të çmimit, ose 100 lekë për litër.
Ndryshe nga vendet e tjera të rajonit, të cilat kanë zbatuar lehtësi fiskale të shumta, ndërhyrjet e qeverisë shqiptare kanë qenë minimale.
Në mars, u miratua një vendim për uljen e akcizës te karburantet me 20% nëse çmimi i naftës kalonte vlerën e 220 lekëve për litër me pakicë, dhe për benzinën masa zbatohet nëse çmimi kalon 200 lekë për litër. Sipas burimeve zyrtare, kjo masë është përdorur dy herë dhe efekti financiar i saj ka qenë rreth 37 milionë lekë, ose rreth 400 mijë euro.
Mars-Korrik: Shqiptarët shpenzuan 80 milionë euro më shumë për të blerë naftë, me konsum të njëjtë
Ndërsa qeveria ka mbledhur më shumë të ardhura, konsumatorët janë përballur me një barrë financiare të rëndë për shpenzimet e karburantit.
Të dhënat e importeve për periudhën mars-korrik 2026 (duhet të jetë 2023 ose 2024 sipas kontekstit) tregojnë se në pesë muaj u importuan rreth 305.8 mijë tonë karburante, vetëm 1.2% më pak se në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, kur sasia ishte rreth 309.6 mijë tonë.
“Monitor” ka përllogaritur se, duke supozuar që karburantet e importuara kanë kaluar për konsum në tregun vendas, për sasitë e importuara nga marsi deri në korrik janë shpenzuar rreth 71.3 miliardë lekë, bazuar në çmimin mesatar mujor të naftës në tregun vendas.
Për të njëjtën sasi karburanti, nëse çmimi do të kishte mbetur në nivelin mesatar të vitit të kaluar prej rreth 175 lekësh për litër, fatura do të kishte qenë rreth 63.7 miliardë lekë.
Diferenca arrin në rreth 7.6 miliardë lekë, ose afërsisht 80 milionë euro më shumë, të paguara vetëm si pasojë e çmimit më të lartë të karburantit. Gati një e katërta e kësaj shume ka shkuar në buxhetin e shtetit, përmes pagesave të rritura për TVSH-në.
“`