“`html
Të moshuarit po zënë vendin e të rinjve në punë; punësimi i pensionistëve dyfishohet në tre vjet
Numri i personave mbi 64 vjeç që vijojnë të jenë të punësuar po rritet me ritme të shpejta, ndërsa të rinjtë përballen me rritje të papunësisë dhe rënie të punësimit.
Të dhënat zyrtare të INSTAT tregojnë se në tremujorin e dytë të vitit 2026, numri i të punësuarve mbi 64 vjeç arriti në rreth 145 mijë persona. Kjo paraqet një rritje prej rreth 13.7 mijë personash, ose 10.5%, krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë, kur numri ishte 131.2 mijë.
Rritja ishte edhe më e ndjeshme në tremujorin e parë të vitit. Në janar-mars 2026, në tregun e punës ishin të punësuar 140.7 mijë persona mbi 64 vjeç, duke shënuar një rritje prej 14.4% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit paraardhës.
Ky zgjerim i punësimit në moshat më të mëdha po ndodh në një treg pune ku kompanitë po hasin vështirësi në zëvendësimin e punonjësve që dalin në pension. Emigracioni dhe tkurrja e brezave të rinj që hyjnë në tregun e punës kanë kufizuar ofertën për punonjës. Gjithashtu, jo gjithmonë aftësitë dhe profili i të rinjve përputhen me vendet e lira që kërkojnë të plotësojnë bizneset.
Në disa sektorë, mungesa e përvojës profesionale, kërkesa për aftësi specifike dhe interesi më i ulët i të rinjve për disa profesione apo zanate, e bëjnë më të vështirë zëvendësimin e punonjësve më të moshuar. Shumë biznese konsiderojnë se mbajtja në punë e një punonjësi me eksperiencë mund të jetë më e thjeshtë sesa gjetja dhe trajnimin e një punonjësi të ri.
Të dhënat tregojnë se rritja e punësimit mbi moshën 64 vjeç është bërë më e qëndrueshme që nga fundi i vitit 2024. Në një krahasim më afatgjatë, ndryshimi është edhe më i theksuar. Në tremujorin e dytë të vitit 2023, numëroheshin vetëm 71 mijë të punësuar mbi 64 vjeç, ndërsa tre vjet më vonë, numri më se u dyfishua.
Përveç kërkesës së bizneseve për punonjës me përvojë, vazhdimi i punës pas moshës 64 vjeç mund të lidhet edhe me nevojën për të siguruar të ardhura shtesë. Për një pjesë të personave që kanë arritur ose i afrohen moshës së pensionit, qëndrimi në tregun e punës mbetet një mënyrë për të plotësuar të ardhurat familjare.
Ndërkohë që pagat dhe kostot e jetesës po rriten, pensionet e reja të pleqërisë nga viti në vit po vijnë në ulje. Ata që dolën në pension vitin e kaluar përfituan mesatarisht 14,496 lekë në muaj, ose 3% më pak se ata që dolën në pension në vitin 2024. Kështu, për shumë të moshuar, aktivizimi në tregun e punës mbetet mundësia e vetme për mbijetesë.
Të dhënat zyrtare të Eurostat tregojnë se sistemi i pensioneve në Shqipëri regjistron shkallën më të ulët të zëvendësimit në të gjithë Europën. Pensioni mesatar bruto në vend përbën vetëm 30% të pagës mesatare të grupmoshës aktive 50-59 vjeç. Ky nivel e pozicionon Shqipërinë jo vetëm në fund të Ballkanit Perëndimor, por edhe në skajin më të ulët krahasuar me të gjitha shtetet e Bashkimit Europian, ku mesatarja e bllokut është rreth 57-60% të pagës mesatare.
Një raport tjetër nga Anketimi Europian i Kushteve të Punës (EWCS 2024) konfirmon se Shqipëria ka një nga nivelet më të ulëta të pensionit në Europë. Gjithashtu, burrat shqiptarë shprehin dëshirën për të lënë punën më vonë se çdo popull tjetër në Europë. Mesatarisht, ata deklarojnë se do të dëshironin të punonin deri në moshën 67.4 vjeç, niveli më i lartë mes 35 vendeve të analizuara, që përfshijnë vendet e Bashkimit Europian, Ballkanin Perëndimor, vendet e EFTA-s dhe disa shtete të tjera europiane.
“`